Медійний простір України: посткомуністичний досвід

Viktoriya Havrylyuk, Marek Jachimowski

Анотація


Based on a review of the extensive related literature, the changes that have taken place in the media and information space of Ukraine since Soviet times for the first twenty years of independence of that state have been shown in this article. The authors of the publication try to show the multiple conditions affecting the shaping of these spaces: from historical, social, political and economic to technological. They also indicate global phenomena that also influence the processes that shape contemporary periodic media and mediated communication of Ukraine.


Ключові слова


information space; media system; communication; television; on line media; social media

Повний текст:

PDF (Polski)

Пристатейна бібліографія ГОСТ


  1. According to Pew, as of August 2012, 69% of US online adults use social networking sites, http://pewinternet.org/Commentary/2012/March/Pew-Internet-Social-Networking-full-detail.aspx (dostęp: 20 IX 2016).
  2. Barber B.R., Jihad vs McWorld, Ballantine Books, New York 2001.
  3. Bardach J., Od narodu politycznego do narodu etnicznego w Europie Środkowo- Wschodniej, „Kultura i Społeczeństwo” 1993, nr 35.
  4. Bebyk V., Sydorenko O.M., Zasoby masovoi informatsii postkomunistychnoï Ukraïny, Mizhrehional’na akademiia upravlinnia personalom, Kyiv 1996.
  5. Власність на ЗМІ і їх приватизація в країнах Центральної і Східної Європи, 8.04.2013, http://medialaw.org.ua/ analytics/vlasnist-na-zmi-i-yih-pryvatyzatsiya-v-krayinah-tsentral¬noyi-i-shidnoyi-yevropy/ (dostęp: 20 IX 2016).
  6. Bonowicz W., Myśli wyszukane ks. Józefa Tischnera, „Znak”, Kraków 2000.
  7. Bourdieu P., Distinction. A Social Critique of the Judgment of Taste, transl. by R. Nice, Mass., Harvard University Press, Cambridge 1984.
  8. Bourdieu P., The field of cultural production, Columbia University Press, New York 1993.
  9. Brudny Y., Finkel E., Why Ukraine Is Not Russia. Hegemonic National Identity and Democracy in Russia and Ukraine, „East European Politics & Soci¬eties” 2011/25, nr 4 (November).
  10. Солженицын А., Из-под глыб: Рукописи, документы, фотографии: К 95-летию со дня рождения, Москва, Русский путь, 2013.
  11. Суспільнотворчий характер ЗМІ в конструюванні соціального простору, 8.04.2013. http://www.viche.info/ journal/3613/ (dostęp: 20 IX 2016).
  12. Dyczok M., Ukraine’s Media after 25 Years of Independence, http://www.e-   ir.info/2016/08/24/ukraines-media-after25-years-of-independence/ (dostęp: 14 IX 2017).
  13. Eberhardt P., Między Rosją a Niemcami. Przemiany narodowościowe w Europie Środkowo-Wschodniej w XX w., PWN, Warszawa 1996.
  14. Electronic Empires. Global Media and Local Resistance, ed. D.K. Thussu, Arnold, London–New York 1998.
  15. Encyklopedia.pwn.pl, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/glasnost;3905991.html (dostęp: 8 IX 2017).
  16. Facing reality after the Euromaidan. RSF presents a new report on Ukraine: Reporters Without Borders (RSF), https:// rsf.org/en/reports/facing-reality-after-euromaidan-rsf-presents-new-report-ukraine (dostęp: 4 X 2017).
  17. Gibbs J., Gorbachev’s Glasnost. The Soviet Media in The First Phase Of Perestroika, A & M University Press, College Station: Texas 1999.
  18. Gitlin T., Public sphere or public sphericules?, w: Media, Ritual, and Identity, eds. T. Liebes & J. Curran, Routledge, London–New York 1998.
  19. Горбачев сознательно пожертвовал страной и властью ради почетной безбедной старости, www.km.ru (dostęp: 14 IX 2017).
  20. Hałuszko K., Paradoksy ukraińskiej tożsamości i języka – spojrzenie z zewnątrz i od środka, „Znak”, wrzesień 2014, nr 712, http://www.miesiecznik.znak.com.pl/7122014kyrylo-haluszkoparadoksy-ukrainskiej-tozsamosci-i-jezyka-spojrzeniez-zewnatrz-i-od-srodka/ (dostęp: 20 IX 2016).
  21. Халымбаджа И., Фантастический самиздат, „Если” 1998, № 9, http://www.rusf.ru/esli/rubr/publ/es998hal.html (dostęp: 11 VI 2018).
  22. Havrylyuk V., Media regionalne na Ukrainie. Charakterystyka rozwoju, problemy, perspektywy, „Rocznik Prasoznawczy” 2016, R. 10.
  23. Heller M., Maszyna i śrubki. Jak hartował się człowiek sowiecki, Wydawnictwo Pomost, Warszawa 1989.
  24. Himka J.-P., The Basic Historical Identity Formations in Ukraine. A Typology, „Harvard Ukrainian Studies” 2006/28, nr 1–4. 25. Homo sovieticus (łac.: człowiek sowiecki/radziecki), https://pl.wikipedia.org/wiki/Homo_sovieticus (dostęp: 14 IX 2017).
  25. Hroch M., Małe narody Europy. Perspektywa historyczna, Wrocław 2003.
  26. Hrytsak I., Strasti za natsionalizm. Istorychni ese, Krytyka, Kyiv 2011.
  27. Inglehart R., The Silent Revolution. Changing Values and Political Styles Among Western Publics, Princeton University Press, Princeton 1977.  
  28. Jaskułowski K., Koncepcja sfery publicznej Jürgena Habermasa. AbstractJürgen Habermas’ conception of public sphere, „Spotkania Europejskie” 2010, nr 3.
  29. Kołakowski L., Główne nurty marksizmu, t. 3: Rozkład, Wydawnictwo „Krąg‒Pokolenie”, Warszawa, 1989, s. 867.
  30. Комунальним ЗМІ краще бути залежними від ринку, ніж від влади – перший секретар НСЖУ Сергій Томіленко, 5.04.2013, http://procherk.info/news/7-cherkassy/13919-komunalnim-zmi-krasche-buti-zalezhnimi-vid-rinku-nizh-vid-vladipershij-sekretar-nszhu-sergij-tomilenko (dostęp: 20 IX 2016).
  31. Красноступ Г., Правові аспекти надання державної підтримки у сфері телебачення і радіомовлення, „Інформація і право” 2015, № 3, s. 19–26.
  32. Kraidy M.M., Hybridity, or the cultural logic of globalization, Temple University Press, Philadelphia 2005.
  33. Kulyk V., Language identity, linguistic diversity and political cleavages. Evidence from Ukraine, „Nations and Nationalism”  2011, 17, 3 (July).
  34. Kulykov A., Novi ‘rus’ki’. Trudnoshchi perekladu, UkraiNext. http://issuu.com/ukrainext/docs/ ukrainext?e=1368478/2974728  (dostęp: 20 IX 2016).
  35. Leonid Kravchuk, First President of Ukraine, interviewed by M. Dyczok, Kyiv, 22nd August 2011, w: M. Dyczok, Ukraine’s Media after 25 Years of Independence, http://www.e-ir.info/2016/08/24/ukraines-media-after-25-years-ofindependence/ (dostęp: 14 IX 2017).
  36. Marwan M., Kraidy M.M., Hybridity, or the cultural logic of globalization, Temple University Press, Philadelphia 2005.
  37. McLuhan M., Zrozumieć media. Przedłużenia człowieka, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne,  Warszawa 2004.
  38. Media ownership monitor Ukraine television, https://ukraine.mom-rsf.org/en/ukraine/media/tv/ (dostęp: 20 IX 2016).
  39. Mediated Politics. Communication in the Future of Democracy, eds. L.W. Bennett, R. Entman, Cambridge University Press, Cambridge 2001.
  40. Michaił Siergiejewicz Gorbaczow (ros. Михаил Сергеевич Горбачёв), https://pl.wikipedia.org/wiki/Michai%C5%82_ Gorbaczow (dostęp: 14 IX 2017).
  41. Most-watched TV shows of 2012 so far – In pictures, http://www.digitalspy.ca/british-tv/news/a437899/ most-watchedtv-shows-of-2012-so-far-in-pictures.html, 13 November 2012 (dostęp: 20 IX 2016).
  42. Nielsen Tops of 2012: Television, 11 December 2012, http://blog.niel-sen.com/nielsenwire/consumer/nielsen-tops-of2012-television/ (dostęp: 20 IX 2016).
  43. Norris P., Inglehart R., Cosmopolitan Communications. Cultural Diversity in a Globalized World, Cambridge University Press, Cambridge 2009.
  44. Огляд результатів досліджень: „Місце партнерських ЗМІ в інформаційному просторі регіонів: 2004‒2008 рр.”, Київський міжнародний інститут соціології, http://www. nam.org.ua/ files/presentation_08.ppt. (dostęp: 20 IX 2016). 
  45. Office of National Statistics (ONS) reported that in 2011 57% of Britons use social media, up from 43% in 2010, http://www.computerweekly.com/news/2240105511/ Office-of-National-Statistics-internet-survey-shows-UK-surge-in-socialnetwork-use (dostęp: 20 IX 2016).
  46. Oнлайн передплата на газети та журнали 2018 року (1.11.2017), https://www.portmone.com.ua/r3/uk/news/201711-01 (dostęp: 15 XI 2017).
  47. Pearse M., Why the Rest Hates the West. Understanding the Roots of Global Rage, InterVarsity Press, Downer Grove Ill. 2004.
  48. Pomarańczowa rewolucja, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomara%C5%84czowa_rewolucja (dostęp: 14 IX 2017).
  49. Представництво в Україні. Фонд Конрада Аденауера. Український Медіаландшафт – 2015, http://www.kas.de/ ukraine/ukr/events/66540/ (dostęp: 28 XI  2017).
  50. Проект Закону про внесення змін до деяких законів України щодо забезпечення прозорості власності засобів масової інформації, а також реалізації принципів державної політики в сфері телебачення і радіомовлення, http:// w1.c1.rada.gov.ua/pls/zweb2/webproc4_2?id=&pf3516=1831&skl=9 (dostęp: 6 XII 2017).
  51. Проникнення інтернету в Україні досягло 50%: „Дзеркало тижня. Україна”, http://dt.ua/TECHNOLOGIES/proniknennya-internetu-v-ukrayini-dosyaglo-50-130852_.html (dostęp: 20 IX 2016).
  52. Putnam R., Bowling Alone. America’s Declining Social Capital, „Journal of Democracy” 1995, 6:1 (January). 
  53. Riabchuk M., Dvi Ukraïny. Real‘ni mezhi, virtual‘ni viiny, Krytyka, Kyiv 2003
  54. Riabchuk M., Ukraine’s ‘muddling through’. National identity and postcommunist transition, „Communist and PostCommunist Studies” , vol. 45, nos. 3-4, 2012, p. 439-446.
  55. Riabchuk M., Two Ukraines?, „East European Reporter” 1992, vol. 5: 4 (July–August).
  56. Rulyova N., Domesticating the Western Format in Russian TV. Subversive Globalisation in the Game Show Pole Chudes (Field of Miracles), „Europe-Asia Studies” 2007, Nr 59 (December).
  57. Samizdat (ros. самиздат), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydawnictwo_podziemne, (dostęp 26.07.2018)
  58. Shevchuk D., Problem tożsamości mniejszości narodowych w perspektywie współczesnej filozofii polityki, http://eprints.oa.edu.ua/3761/1/Shevchuk.pdf (dostęp: 19 XI 2017).
  59. Sowietskije ludi, Moskwa 1974.
  60. Telewizja na Ukrainie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Telewizja_na_Ukrainie (dostęp: 6 XII 2017).
  61. Торбіч В., Причини недосконалої роботи регіональних журналістів та ЗМІ на прикладі Рівненщини, http:// www.4vlada.com/article/1855/ (dostęp: 20 IX 2016).
  62. Wdowiak P., Homo postsovieticus lub Homo sovieticus po latach, Racjonalista.pl, http://www.racjonalista.pl/ kk.php/s,5100 (dostęp: 11 VI 2018).
  63. What were the Top 10 most-watched shows this season? Washington Post, 23 May 2012, http://www.washingtonpost. com/blogs/tv-column/post/what-were-the-top-10-most-watched-shows-this-season/2012/05/23/gJQA¬NudXlU_blog.html (dostęp: 20 IX 2016).
  64. Закон України „Про друковані засоби масової інформації (пресу) в Україні”, „Голос України” 8 XII 1992.
  65. Zinowjew A., Homo sovieticus, Wyd. EPUB, Polska 1983.
  66. Badania rynkowe, informacje i dane na temat tego, co ludzie oglądają, słuchają i kupują  ‒ Nielsen, http://www.nielsen.com/ua/uk.html  (dostęp: 8 IX 2017).
  67. Badanie procesów społecznych i politycznych na Ukrainie i na świecie ‒ Gorshenin institute, http://institute.gorshenin.ua/ (dostęp: 8 IX 2017).
  68. Current Digest of Soviet Press 42 (25).
  69. Даниэль А., Истоки и смысл советского Самиздата. Антология самиздата, http://antology.igrunov.ru/a_daniel. html (dostęp: 11 VI 2018).
  70. Definicja „Homo sovieticus”, historia pojęcia, komentarze ‒ Homo sovieticus, https://pl.wikipedia.org/wiki/Homo_sovieticus (dostęp: 8 IX 2017).
  71. Definicja „Wydawnictwo podziemne”, historia pojęcia, komentarze ‒ Wydawnictwo podziemne, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydawnictwo_podziemne (dostęp: 8 IX 2017).
  72. Eberhardt A., Rewolucja, której nie było. Bilans pięciolecia „pomarańczowej” Ukrainy, 30.11.2009, Ośrodek Studiów Wschodnich; CBOS, Reakcje na wydarzenia na Ukrainie, komunikat z badań, 2004, http://www.cbos.pl/SPISKOM. POL/2004/K_191_04.PDF  (dostęp: 14 IX 2017).
  73. EBU – The European Broadcasting Union – The world’s leading alliance of public service media. https://www.ebu.ch/ home (dostęp: 8 IX 2017).
  74. Gorshenin Instytute,  http://institute.gorshenin.ua/, (dostęp 26.07.2018)
  75. Kozak M., Mąż opatrznościowy czy grabarz ZSRR? Początki rządów Michaiła Gorbaczowa,  www.histmag.org (dostęp: 8 IX 2017).
  76. Most-watched TV shows of 2012 so far – In pictures, http://www.digitalspy.ca/british-tv/news/a437899/ most-watchedtv-shows-of-2012-so-far-in-pictures.html, 13 November 2012 (dostęp: 8 IX 2017).
  77. Najpopularniejsze witryny w Stanach Zjednoczonych, Europie, Ukrainie, https://www.alexa.com/topsites/countries/UA (dostęp: 8 IX 2017).
  78. Najpopularniejsze strony na Ukrainie: czerwiec 2017,  http://www.kozakorium.com/naypopulyarnishi-sayty-v-ukrayinireytynh-za-cherven-2017-roku/5/ (dostęp: 8 IX 2017).
  79. Nielsen Tops of 2012: Television, 11 December 2012, http://blog.niel-sen.com/nielsenwire/consumer/nielsen-tops-of2012-television/ (dostęp: 8 IX 2017).
  80. O firmach medialnych, biznesie, inwestowaniu, technologii, przedsiębiorczości, przywództwie i stylu życia ‒ Forbes, www.forbes.com (dostęp: 8 IX 2017).
  81. O firmach medialnych, biznesie, inwestowaniu, technologii, przedsiębiorczości, przywództwie i stylu życia, o kanale telewizyjnym Inter, http:// forbes.ua/magazine/forbes/1355859-inter-vtoroe-prishestvie (dostęp: 8 IX 2017).
  82. Office of National Statistics, http://www.computerweekly.com/news/2240105511/Office-of-National-Statisticsinternet-survey-shows-UK-surge-in-social-network-use (dostęp: 8 IX 2017).
  83. Перший канал, http://www.1tv.com.ua/live#ua (dostęp: 8 IX 2017).
  84. Telekritika, http://www.telekritika.ua/ news/2012-02-28/69956 (dostęp: 8 IX 2017).
  85. Top-channels ТВ. ТВ панель Україна. Retrieved 12 March 2015, http://tampanel.com.ua/en/rubrics/canals/ (dostęp: 8 IX 2017).
  86. Top rated 2012 broadcasts on the „big six” channels (Top naireitingovykh transliatsii 2012 roku na kanalakh „velykoi shistky”), http://www.telekritika.ua/ news/2013-01-09/78047, 1 January 2013 (dostęp: 8 IX 2017).
  87. Tygodnik Forbes, http://www.newsru.ua/ukraine  /10apr2012/forbesua.html (dostęp: 8 IX 2017).
  88. Ukraińskie rozgłośnie radiowe,  https://pl.wikipedia.org/wiki/Ukraińskie_rozgłośnie_radiowe (dostęp: 8 IX 2017).
  89. Украине заблокируют доступ к Яндексу, ВКонтакте и Одноклассникам ‒ указ Порошенко, https://www.unian.net/politics/1924459-v-ukraine-zablokiruyut-dostup-k-yandeksu-vkontakte-i-odnoklassnikam-ukaz-poroshenko.html (dostęp: 16 V 2018).
  90. Указ Президента України №133/2017 „Про застосування персональних спеціальних економічних та інших обмежувальних заходів (санкцій)”, Офіційне інтернет-представництво, Президент України Петро Порошенко, http:// www.president.gov.ua/documents/1332017-21850 (dostęp: 11 VI 2018).
  91. What were the Top 10 most-watched shows this season?” Washington Post, 23 May 2012, http://www.washingtonpost. com/blogs/tv-column/post/what-were-the-top-10-most-watched-shows-this-season/2012/05/23/gJQA¬NudXlU_blog.html (dostęp: 8 IX 2017).
  92. Wiodący na świecie sojusz mediów publicznych ‒ EBU– The European Broadcasting Union – The world’s leading alliance of public service media, https://www.ebu.ch/home (dostęp: 8 IX 2017).
  93. Wywiad z Oleksandrem Tkachenko, CEO 1+1 Mee dia Group, 17 Sierpnia 2016, Kyiv, Ukraina w „Ukraine’s Media after 25 Years of Independence”, Marta Dyczok, http://www.e-ir.info/2016/08/24/ukraines-media-after-25-years-of-independence/ (dostęp: 8 IX 2017).




Copyright (c) 2018 Viktoriya Havrylyuk, Marek Jachimowski

Creative Commons License
Ця робота ліцензована Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.