SCHOOL THEATER IN EDUCATIONAL INSTITUTIONS OF UKRAINE IN THE XVII – XVIII СENTURIES
DOI:
https://doi.org/10.24919/2413-2039.8/40.164444Słowa kluczowe:
театр, шкільний театр, шкільна драма, освіта, братська школа, протестантська школа, єзуїтський навчальний закладAbstrakt
ГІРНЯК Світлана – кандидат філологічних наук, доцент кафедри філологічних дисциплін та методики їх викладання у початковій школі, Дрогобицький державний педагогічний університет імені Івана Франка, вул. Івана Франка, 24, Дрогобич, 82100, Україна
E-mail address: s.girnjak10@gmail.com
ORCID: http://orcid.org/0000-0001-7264-0312
ResearcherID: http://www.researcherid.com/rid/I-3030-2018
ЛУЦІВ Світлана – кандидат педагогічних наук, доцент кафедри філологічних дисциплін та методики їх викладання у початковій школі, Дрогобицький державний педагогічний університет імені Івана Франка, вул. Івана Франка, 24, Дрогобич, 82100, Україна
E-mail address: lutsiw@ukr.net
ORCID: http://orcid.org/0000-0003-3219-7779
ResearcherID: http://www.researcherid.com/rid/I-5194-2018
Бібліографічний опис статті: Гірняк, С., & Луців, С. (2019). School theater in educational institutions of Ukraine in the XVII – XVIII сenturies. Людинознавчі студії. Серія «Педагогіка», 8/40, 146–157. doi: 10.24919/2413-2039.8/40.164444.
Історія статті
Одержано: 1 грудня 2018
Прорецензовано: 15 січня 2019
Подано до редакції: 18 лютого 2019
Доступ он-лайн: 22 квітня 2019
Journal homepage: http://lssp.dspu.edu.ua/
p-ISSN 2313-2094
e-ISSN 2413-2039
© 2019 The Authors. Human studies. Series of «Pedagogy» published by Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University & Open Journal Systems. This is an open access article under the CC BY-NC-SA 4.0 license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/).
Анотація. У статті розкрито питання становлення шкільного театру у навчальних закладах України. Визначено, що дослідженню питання становлення та розвитку шкільного театру в Україні в XVII–XVIII ст. як окремої педагогічної проблеми передував тривалий процес накопичення наукової та публіцистичної літератури з окресленої проблематики. Звертаючись до попереднього досвіду вивчення шкільного театру, відмічено прискіпливу увагу дослідників до вивчення окремих її аспектів: філософсько-естетичних основ, елементів народної творчості, жанрово-стильової приналежності, змістової характеристики, художньої цінності, головних персонажів та їх характерів тощо. З’ясовано, що педагогічна складова дослідження шкільного театру в Україні окресленого періоду представлена доволі слабо. Передусім вона вивчається в контексті дослідження розвитку вітчизняного шкільництва XVI–XVIII ст. та висвітлення педагогічної спадщини відомих українських просвітників тієї доби.
На основі історіографічного аналізу праць провідних науковців різних галузей гуманітарної науки установлено, що дослідження шкільного театру потребує комплексного аналізу з урахуванням системного та міждисциплінарного підходів. За допомогою цих методологічних підходів вивчення шкільного театру в України зазначеного періоду буде усебічним та об’єктивним.
У статті з’ясовано, що становлення шкільного театру в Україні проходило у загальноєвропейському контексті розвитку освіти і шкільництва. Передову роль у становленні шкільного театру в Україні відіграли братські школи, Острозький освітньо-культурний осередок, а згодом Києво-Могилянська академія, які запозичили у своїх опонентів, єзуїтів та протестантів, деякі форми організації шкільного життя та методи викладання. Серед них визначна роль відводилася шкільній драмі та шкільному театру, що носили потужній виховний та пропагандистський характер.
У ході дослідження було встановлено, що шкільні театри братських, протестантських та єзуїтських навчальних закладів мали багато аналогій, що пояснюється спільною природою цих театрів, подібністю дидактичних і суспільних функцій. Так, за допомогою постановки шкільних драм, представники кожної із названих вище шкіл намагалися сприяти не тільки релігійному вихованню молоді, але й спряли моральному, патріотичному й політичному вихованню молоді.
Bibliografia
Axer, J. (1993). Polski teatr Jezuicki jako teatr polityczny [Polish Jesuit theater as a political theater]. Jesuici a kultura polska – Jesuits and Polish culture (pp. 16–20) [in Polish].
Berkov, P. (1953). Russkaia narodnaia drama XVII – XX vekov: teksty pes i opisaniia predstavlenii [Russian folk drama XVII – XX centuries: texts of plays and descriptions of representations]. Moskva: Isskustvo [in Russian].
Berthold, M. (1980). Historia teatru [History of the theater]. Warszawa: Wyd. Artystyczne i Filmowe [in Polish].
Chepil, M., & Karpenko, O. (2013). Wychowanie dzieci w rodzinie ukraińskiej: historiografia problemu [Bringing up children in a Ukrainian family: a problem historiography]. Pedagogika Rodziny – Family Pedagogy, 4 (2), 159–174 [in Polish].
Demkov, M. (1918). Kurs pedagogiki, 2. [Pedagogy course, 2]. Мoskva [in Russian].
Dziechcińska, H. (1985). Publiczność literacka i teatralna w dawniej Polsce [Literary and theatrical audience in formerly Poland]. Warszawa – Lodz [in Polish].
Hrytsai, M. (1969). Ukrainska literatura XVI – XVIII st. i folklor [Ukrainian literature of the XVI – XVIII centuries and folklore]. Kyiv: Kyivskyi universytet [in Ukrainian].
Isaievych, Ya. (1966). Bratstva ta yikh rol u rozvytku ukrainskoi kultury ХVІ–ХVІІІ st. [Brotherhoods and their role in the development of Ukrainian culture in the ХVІ–ХVІІІ centuries]. Kyiv: Nauk. dumka [in Ukrainian].
Kravets, V. (1996). Іstoriya klasychnoi zarubizhnoi pedahohiky ta shkilnytstva [History of classical foreign pedagogy and schooling]. Ternopil [in Ukrainian].
Krzyżanowski, J. (1979). Dzieje literatury polskiej [History of Polish literature]. Warszawa [in Polish].
Likhachev, D. (1979). Poetika drevnerusskoi literatury [Poetics of old russian literature]. Мoskva: Nauka [in Russian].
Liuter, M. (1992). Vremia molchaniia proshlo. Izbrannye proizvedeniia 1520–1526 gg. [The time of silence has passed. Selected Works 1520 –1526]. Kharkov [in Russian].
Lutsiv, S. (2014). Rytorychna maisternist maibutnoho vchytelia pochatkovykh klasiv cherez pryzmu istoryko-pedahohichnoho dosvidu [Rhetorical skills of the future teacher of elementary school through the prism of historical and pedagogical experience]. Molod i rynok – Youth & Market, 8, 84–88 [in Ukrainian].
Mykytiuk, P. (2003). Ukrainska shkilna drama XVII – XVIII st. yak sakralnyi fenomen [Ukrainian drama of the XVII – XVIII centuries as a sacred phenomenon]. Visnyk Lvivskoho universytetu. Seriia mystetstvoznavstvo – Herald of Lviv University. Series of Art studies, 3, 29–34 [in Ukrainian].
Mytsko, I. (1990). Ostrozka sloviano-hreko-latynska akademiia [Ostroh slavic-greek-latin Academy]. Kyiv: Nauk. dumka [in Ukrainian].
Nicoll, A. (1977). Dzieje teatru [History of the theater]. Warszawa: PIW [in Polish].
Rodnikov, V. (1916). Istoriia pedagogiki obshchei i russkoi [History of general and russian pedagogy]. Kiev: Izd-vo kn. magazina I.Ia. Ogloblina [in Russian].
Selikhanovich, A. (1917). Istoriia pedagogiki na Zapade i v Rossii [History of Pedagogy in the West and in Russia]. Petrograd – Kiev: Izd-vo «Sotrudnik» [in Russian].
Shcheglova, S. (1956). Raznochinno-demokraticheskii teatr nachala XVIII veka i ego repertuar [The multi-democratic theater of the early XVIII]. Trudy Otdela drevnerusskoi literatury – Proceedings of the Department of Ancient Russian Literature, 12, 263–283 [in Russian].
Sofronova, L. (1996). Starinnyi ukrainskii teatr [Ancient Ukrainian Theater]. Мoskva: ROSSPEN [in Russian].
Steshenko, I. (1908). Istoriia ukrainskoi dramy [History of Ukrainian drama]. Kyiv: Druk. N.T. Korchak-Novitskoho [in Ukrainian].
Tatarkiewicz, Т. (1988). Dzieje sześciu poęć [The history of the six expressions]. Warszawa: PWN [in Polish].
Tytov, Khv. (1924). Stara vyshcha osvita v Kyivskii Ukraini XVI–XVII st. [The oldest higher education in the Kyiv’s Ukraine XVI‒XVII centuries]. Kyiv [in Ukrainian].
Vyshenskyi, I. (1986). Tvory [Writings]. Kyiv: Dnipro [in Ukrainian].
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2019 Людинознавчі студії. Серія "Педагогіка"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________
