UKRYTE PROBLEMY SPOŁECZNE – ICH PRZYCZYNY I SPECYFIKA W POLSCE
DOI:
https://doi.org/10.24919/2413-2039.9/41.175698Słowa kluczowe:
problem społeczny, przyczyny ukrytego problemu, czynniki sprzyjające ukrywaniu problemu, PolskaAbstrakt
Przytoczone w tym artykule wybrane przykłady ukrytych problemów społecznych oraz ich przyczyny pokazują, że dla badaczy jest jeszcze spore pole do działania. Poznanie przyczyn, przebiegu i skutków niedostrzeganych oficjalnie problemów jest nie tylko ważnym zadaniem poznawczym, jest w nim ukryta wartość utylitarna. Ujawnianie trudności zasłoniętych przez specyfikę miejsca zamieszkania, czy instytucji jest niewątpliwie ważnym zadaniem dla badaczy społecznych, niezależnie od paradygmatu na którym się opierają. Można stwierdzić, że rodziny zmagające się z problemami, a przede wszystkim z koniecznością samodzielnego radzenia sobie ze stygmatyzacją w środowisku zamieszkania nie mają dostatecznej siły i odwagi aby walczyć o ujawnienie warunków w jakich żyją. Ukrywanie swych trudności i swoich lęków a także poczucia osamotnienia jest w niektórych kategoriach społecznych szczególnie ważną strategią, aby nie doświadczać poczucia potępienia, odrzucania i innych form marginalizacji. Refleksje przedstawione w pierwszej części tego artykułu wskazują, że dla ukrytych problemów społecznych jest znacznie trudniej zaproponować jedną spójną definicję, gdyż są one częściej doświadczane przez jednostki i grupy, które nie mają siły przebicia, niechętnie dzielą się swoimi trudnościami i które, jeśli są objęte pomocą i wsparciem, ale tylko częściowo. Może to istotnie wpływać na brak zainteresowań ze strony badaczy znaczną szerszą podstawą tego problemu, która jest ukryta zarówno przed nimi jak i przed pracownikami, którzy zawodowo zajmują się świadczeniem pomocy. Kończąc, warto podkreślić, że istota ukrytych problemów sprowadza się do faktu, że są one generowane przez istniejące i już częściowo zdiagnozowane problemy społeczne, zaś ich skrytość i niewidzialność wynika z faktu, że jednostki i grupy doświadczające ich dotkliwości nie mają dostatecznej siły, determinacji i odwagi, aby je ujawnić.
Bibliografia
Baxter, K., Heavey, E., & Birks, Y. (2019). Choice and control in social care: Experiences of older self-funders in England. Social Policy Administration (pp. 1–15). doi: 10.1111/spol.12534.
Becker, H. (1966). Introduction. In H. Becker (Ed.), Social problems: A modern approach (pp. 1–34). London, Sydney, New York: John Wiley and Sons, Inc.
Benish, A., Halevy, D., & Spiro, S. (2018). Regulating social welfare services: Between compliance and learning. International Journal of Social Welfare, 27 (3), 226–235. doi: 10.1111/ijsw.12304.
Dixon, J., Trathen, A., Wittenberg, R., Mays, N., Wistow, G., & Knapp, M. (2019). Funding and planning for social care in later life: a deliberative focus group study. Health Social Care in the Community, 27 (5), e687-e696. doi: 10.1111/hsc.12768.
Fuller, R., & Myers, R. (1941a, June). The natural history of a social problems. American Sociological Review, 6, 320–328.
Fuller, R., & Myers, R. (1941b, February). Some aspects of a theory of social problems. American Sociological Review, 6, 24–32.
Griffiths, M. (2005). A «components» model of addition within a biopsychosocial framework. Journal of Substance Use, 10 (4), 191–197.
Grzegorzewska, I., & Cierpiałkowska, L. (2018). Uzależnienia behawioralne [Behavioral addictions]. Warszawa: Wyd. NPWN [in Polish].
Halicka, M., Halicki, J., Szafranek, A., & Kramkowska, E. (2017). Kobiety doświadczające przemocy w rodzinie i ich ochrona. Aspekty prawne i społeczne [Women experiencing domestic violence and their protection. Legal and social aspects]. Białystok: Wyd. Uniwersytetu w Białymstoku [in Polish].
Horton, P., & Leslie, G. (1971). Studies in the sociology of social problems. New York: Appleton-Century-Crofts.
Jawor, A. (2018). Intymność cenzurowana. Panika moralna wokół Rodziny na przykładzie rodzin nieheteronormatywnych w Polsce [Censored intimacy. Moral panic around the Family on the example of non-heteronormative families in Poland]. Warszawa: Wyd. Naukowe SCHOLAR [in Polish].
Kaim, M. (2012, July 8). Rodziny homoseksualne z dziećmi [Homosexual families with children]. Newsweek [in Polish].
Kitsuse, J., & Spector, M. (1995). The definition of social problems. In E. Rubington & M. Weinberg (Eds.), The study of Social Problems. Seven Perspectives (pp. 294–301). New York/Oxford: Oxford University Press.
Kościańska, A. (2015). Płeć, przyjemność i przemoc. Kształtowanie wiedzy eksperckiej o seksualności w Polsce [Gender, pleasure and violence. Shaping expert knowledge about sexuality in Poland]. Warszawa: Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego [in Polish].
Kotlarska-Michalska, A. (2009). Przejawy marginalizacji i wykluczenia ludzi starych [Signs of marginalization and exclusion of old people]. In K. Podemski (Ed.), Spór o społeczne znaczenie społecznych nierówności ‒ The dispute about the social significance of social inequalities (pp. 251–270). Poznań: Wyd. NUAM [in Polish].
Kotlarska-Michalska, A. (2014). Limited public and private space for Polish retirees. In S. Grotowska & I. Taranowicz (Eds.), Understanding Ageing in Contemporary Poland: Social and Cultural Perspectives (pp. 137–149). Wrocław.
Kotlarska-Michalska, A. (2016a). Wielość ról rodzinnych pokolenia sandwich [The multitude of family roles of the sandwich generation]. Societas/Communitas, 1 (21), 57–80 [in Polish].
Kotlarska-Michalska, A. (2016b). Specyfika opieki nad najstarszym pokoleniem a polityka społeczna wobec starości [The specificity of caring for the oldest generation and social policy towards old age]. Przegląd Socjologiczny – Sociological Review, 2, 123–142 [in Polish].
Listoś, A. (2015, April 28). Trudna starość osób homoseksualnych. Wywiad z K. Kliszczyńskim [Difficult old age of homosexual persons. Interview with K. Kliszczyński]. Polityka – Policy [in Polish].
Loseke, D. (2003). Thinking about social problems: An introduction to constructionism perspectives. New York: Aldine de Gruyter.
Merton, R. (1961). Social problems and sociological theory. In R. Merton & R. Nisbet (Eds.), Contemporary social problems – an introduction to the sociology of deviant behaviour and social disorganization (pp. 697–737). New York: Harcourt, Brace and World Inc.
Miś, L. (2007). Problemy społeczne: teoria, metodologia, badania [Social problems: theory, methodology, research]. Kraków: Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego [in Polish].
Miś, L. (2008). Konstruktywizm w socjologii, pracy socjalnej i terapii [Constructivism in sociology, social work and therapy]. Zeszyty Pracy Socjalnej – Social Work Notebooks, 14, 27–47 [in Polish].
Oliwa-Ciesielska, M. (2016). Strategie zaradcze w życiu ubogich [Remedial strategies in the life of the poor]. In A. Kotlarska-Michalska & P. Nosal (Eds.), Zaradność społeczna. Współczesne przejawy i ograniczenia ‒ Social resourcefulness. Contemporary manifestations and limitations (pp. 99–110). Poznań: Wyd. NWS [in Polish].
Pospiszyl, I. (1994). Przemoc w rodzinie [Violence in the family]. Warszawa: Wyd. SziP [in Polish].
Rubington, E., & Wineberg, M. (1995). The study of social problems. Seven perspectives (5th ed.). New York: Oxford University Press.
Struzik, J. (2012). Wyniki i analiza wywiadów pogłębionych oraz świadectw [Results and analysis of in-depth interviews and certificates]. In J. Struzik (Ed.), Niewidoczne (dla społeczności). Sytuacja społeczna lesbijek i kobiet biseksualnych mieszkających na terenach wiejskich i w małych miastach w Polsce. Raport z badań ‒ Invisible (for the community). The social situation of lesbian and bisexual women living in rural areas and in small towns in Poland. Research report. Kraków: Wyd. Fundacja Przestrzeń Kobiet [in Polish].
Świder, M., & Winiewski, M. (Eds.). (2017). Sytuacja społeczna osób LGBTA w Polsce. Raport za lata 2015–2016 [Social situation of people LGBTA in Polsce. Report for 2015–2016 years]. Warszawa: Kampania Przeciw Homofobii [in Polish].
Włodarczyk, E. (2017). Społeczny wymiar problemu alkoholowego kobiet. Obraz i instytucjonalne reakcje środowiska wielkomiejskiego [The social dimension of the women’s alcohol problem. Image and institutional reactions of the metropolitan environment]. Poznań: Wyd. NUAM [in Polish].
Woronowicz, B. (2009). Uzależnienia. Geneza, terapia, powrót do zdrowia [Addiction. Genesis, therapy, recovery]. Poznań: Media Rodzina & Wyd. Edukacyjne Parpamedia [in Polish].
Zbyrad, T. (2014). Od instytucji totalnej ku demokratycznej? Domy pomocy społecznej w Polsce [From a total institution to a democratic one? Nursing homes in Poland]. Kraków: Wyd. NUP [in Polish].
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2019 Людинознавчі студії. Серія "Педагогіка"

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________