WORK AS AN AXIOLOGICAL CATEGORY
DOI:
https://doi.org/10.24919/2413-2039.9/41.175699Słowa kluczowe:
праця, цінність, діяльність, виховання, свобода, відповідальність, гідністьAbstrakt
ПАГУТА Мирослав – кандидат педагогічних наук, доцент, докторант кафедри загальної педагогіки та дошкільної освіти, Дрогобицький державний педагогічний університет імені Івана Франка, вул. Івана Франка, 24, Дрогобич, 82100, Україна
E-mail address: miroslav06@i.ua
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2305-9390
ResearcherID: https://www.researcherid.com/rid/G-8397-2019
Бібліографічний опис статті: Пагута, М. (2019). Work as an axiological category. Людинознавчі студії. Серія «Педагогіка», 9/41, 149–160. doi: 10.24919/2413-2039.9/41.175699.
Історія статті
Одержано: 14 травня 2019
Прорецензовано: 10 червня 2019
Подано до редакції: 20 липня 2019
Доступ он-лайн: 24 вересня 2019
Journal homepage:
p-ISSN 2313-2094
e-ISSN 2413-2039
© 2019 The Author. Human studies. Series of «Pedagogy» published by Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University & Open Journal Systems. This is an open access article under the CC BY-NC-SA 4.0 license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/).
Світ людини є світом цінностей. Їхнє пізнання відбувається в діяльності, яка відповідає рівню розвитку кожної людини, її життєвому досвіду, здобутій системі знань тощо, а тому є надзвичайно індивідуалізованим процесом. Світ цінностей кожної людини розвивається з нею впродовж усього життя у процесі соціалізації, завдяки діяльності, до якої вона залучається, в якій творить матеріальні багатства і водночас розвиває власну аксіологічну свідомість.
Мета статті полягає у міждисциплінарному аналізі сутнісних характеристик цінності «праця», що є передумовами успішного виховного впливу на особистість в контексті її морального становлення.
У статті констатовано, що цінність є багатозначною категорією, яка отримала трактування різними науками: філософією, культурологією, соціологією, психологією, педагогікою тощо. Подано визначення категорії «цінність» у названих науках. Їхнє узагальнення дало змогу констатувати, що цінності окреслюються ними як: 1) такі, що існують в матеріальних і нематеріальних предметах; 2) притаманні людині, при цьому їхнім джерелом виступають її потреби; 3) орієнтири людської діяльності.
Сучасне суспільство є складною системою людських взаємин, відтак у таких умовах зростає роль етичних правил, які полегшили б та впорядкували функціонування людей та їхню взаємодію. При цьому варто розуміти, що в межах суспільства люди об’єднуються у різні спільноти: сімейні, товариські, професійні тощо. Усі вони є надзвичайно істотними, адже здатні сприяти як суспільному прогресу, так і регресу. Етичною цінністю, яка притаманна усім цим групам, є цінність «праця». Подано характеристику праці як форми діяльності та цінності. Встановлено взаємозв’язок праці та сенсу життя людини. Вказано, що праця є однаково корисною як для окремої особистості, так і суспільства загалом. Завдяки праці людина самовдосконалюється, розвиває волю, витримку, самовладання та творчі здібності, отримує матеріальні та духовні засоби для забезпечення власних потреб тощо. Метою праці є також реалізація завдань, важливих для розвитку суспільства і середовища, в якому людина функціонує. Праця виражається в активності людини і призводить до змін її навколишнього середовища. Відтак праця тісно пов’язана з людиною, яка, будучи її творцем, надає їй певних властивостей.
Установлено, що основними властивостями праці як цінності є її гідність, свобода, відповідальність тощо. Врахування цих особливостей праці у виховному процесі забезпечує ефективність у формуванні такої особистісної риси, як працьовитість, що є важливою характеристикою людини моральної.
Bibliografia
Alekseev, A. (Ed.). (2004). Kratkii filosofskii slovar [A Short philosophical dictionary]. Moskva: TK Velbi, Izd-vo Prospekt [in Russian].
Apresian, R., & Guseinov, A. (Ed.). (2001). Etika: Entciklopedicheskii slovar [Ethics: Encyclopedic Dictionary]. Moskva: Gardariki [in Russian].
Blazhennishyi Liubomyr. (2018). Dumky u spadok [Thoughts inherited]. Lviv: Svichado [in Ukrainian].
Chepil, M. (2014). Metodolohichne obgruntuvannia pedahohiky u spadshchyni Kostiantyna Ushynskoho [Methodology of teaching pedagogy in the recession of Kostyantin Ushinsky]. Naukovi zapysky Vinnytskoho derzhavnoho pedahohichnoho universytetu imeni Mykhaila Kotsiubynskoho. Seriia: Pedahohika i psykholohiia – Scientific notes of the Vinnytsia Sovereign Pedagogical University of the Name of Mikhail Kotsyubinsky. Series: Pedagogy and Psychology, 41, 336–339 [in Ukrainian].
Dzheri, D., & Dzheri, Dzh. (Comp.). (1999). Bolshoi tolkovyi sotciologicheskii slovar (Collins) [Great Explanatory Sociological Dictionary (Collins)]. (1999). (Vol. 2). Moskva: Veche, AST [in Russian].
Frolov, I. (Ed.). (2001). Filosofskii slovar [Philosophical Dictionary]. Moskva: Respublika [in Russian].
Furnham, A., Hyde, G., & Trickey, G. (2013). The values of work success. Personality and Individual Differences, 55 (5), 485–489. doi: 10.1016/j.paid.2013.04.016.
Herchanivska, P. (2015). Kulturolohiia: terminolohichnyi slovnyk [Culturology: Terminology Dictionary]. Kyiv: Natsionalna Akademiia kerivnykh kadriv kultury i mystetstv [in Ukrainian].
Huberskyi, L., Nadolnyi, I., Andrushchenko, V. et al. (2008). Filosofiia [Philosophy]. Kyiv: Vikar [in Ukrainian].
Li, V., Shaw, A., & Olson, K. (2013). Ideas versus labour: What do children value in artistic creation? Cognition, 127 (1), 38–45. doi: 10.1016/j.cognition.2012.11.001.
Nemov, R. (2007). Psikhologicheskii slovar [Psychological dictionary]. Moskva: Gumanitar. izd. tcentr VLADOS [in Russian].
Nevmerzhytska, O. (2017). Vyznachennia katehorii «tsinnist»: do istoriohrafii problemy [Definition of the category «value»: to the historiography of the problem]. Skhidnoievropeiskyi istorychnyi visnyk – East Europe Historical Bulletin, 4, 15–23. doi: 10.24919/2519-058x.4.111456 [in Ukrainian].
Novikov, A. (2013). Pedagogika: slovar sistemy osnovnykh poniatii [Pedagogy: vocabulary of the system of basic concepts]. Moskva: Izdatelskii tcentr IET [in Russian].
Osipov, G. (Ed.). (2000). Sotciologicheskii entciklopedicheskii slovar [Sociological Encyclopedic Dictionary]. Moskva: Izdatelstvo NORMA [in Russian].
Rapatcevich, E. (Comp.). (2005). Pedagogika: Bolshaia sovremennaia entciklopediia [Pedagogy: Big modern encyclopedia]. Minsk: «Sovremennoe slovo» [in Russian].
Shapar, V. (2007). Suchasnyi tlumachnyi psykholohichnyi slovnyk [Modern interpretive psychological dictionary]. Kharkiv: Prapor [in Ukrainian].
Shynkaruk, V. (Ed.). (2002). Filosofskyi entsyklopedychnyi slovnyk [Philosophical Encyclopedia Dictionary]. Kyiv: Abrys [in Ukrainian].
Skotnyi, V. (2005). Filosofiia: istorychnyi i systematychnyi kurs [Philosophy: historical and systematic course]. Kyiv: Znannia Ukrainy [in Ukrainian].
Sortheix, F., Chow, A., & Salmela-Aro, K. (2015). Work values and the transition to work life: A longitudinal study. Journal of Vocational Behavior, 89, 162–171. doi: 10.1016/j.jvb.2015.06.001.
Temirbekova, Zh., Latov, Yu., Latova, N., & Temirbekov, Zh. (2014). Work related values: a comparison of four post-soviet countries. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 109, 794–798. doi: 10.1016/j.sbspro.2013.12.545.
Ushinskii, K. (2007). Trud v ego psikhicheskom i vospitatelnom znachenii: izbrannye sochineniia [Labor in its mental and educational meaning: Selected Works]. Moskva: Izdatelstvo Iurait [in Russian].
Vyshnevskyi, O. (2003). Teoretychni osnovy suchasnoi ukrainskoi pedahohiky [Theoretical foundations of modern Ukrainian pedagogy]. Drohobych: Kolo [in Ukrainian].
Zubov, V. (2016). Trud v 21 stoletii: osobennosti razvitiia [Labor in the 21st Century: features of development]. Molodoi uchenyi – Young scientist, 6, 957–960 [in Russian].
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2019 Людинознавчі студії. Серія "Педагогіка"

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________