THE PROBLEM OF CULTIVATING DISCIPLINE AMONG STUDENTS OF SECONDARY EDUCATION INSTITUTIONS IN UKRAINIAN PROVINCES OF THE RUSSIAN EMPIRE AT THE TURN OF THE 20th CENTURY (on materials of the meeting of the curator’s council of Odesa educational district)
DOI:
https://doi.org/10.24919/2413-2039.11/43.215969Słowa kluczowe:
Міністерство народної освіти, заклади середньої освіти, учні, дисциплінованість, формування, Одеський навчальний округ, рада при попечителі навчального округуAbstrakt
БАЛАЦИНОВА Алла – кандидат педагогічних наук, доцент, докторант кафедри педагогіки, Харківський національний педагогічний університет імені Г.С. Сковороди, вул. Алчевських, 29, м. Харків, 61002, Україна
E-mail address: alla.balatsynova@hnpu.edu.ua
ORCID: http://orcid.org/0000-0002-3247-0694
ResearcherID: https://publons.com/researcher/1763366/alla-balatsynova/
To cite this article: Balatsynova, A. (2020). The problem of cultivating discipline among students of secondary education institutions in Ukrainian provinces of the Russian Empire at the turn of the 20th century (on materials of the meeting of the curator’s council of Odesa educational district). Human Studies. Series of Pedagogy, 11/43, 9‒21. doi: https://doi.org/10.24919/2413-2039.11/43.215969
Article history
Received: June 15, 2020
Received in revised form: September 10, 2020
Accepted: November 23, 2020
Available online: December 30, 2020
Journal homepage:
p-ISSN 2313-2094
e-ISSN 2413-2039
© 2020 The Author. Human studies. Series of Pedagogy published by Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University & Open Journal Systems. This is an open access article under the CC BY-NC-SA 4.0 license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/).
У статті на основі аналізу історико-педагогічних джерел і архівних документів розкрито позицію ради при попечителі Одеського навчального округу щодо дієвих способів формування дисциплінованості учнів закладів середньої освіти наприкінці ХІХ – на початку ХХ століття. З’ясовано, що заклади середньої освіти українських губерній Російської імперії у досліджуваний період функціонували в умовах суттєвих соціально-економічних і суспільно-політичних зрушень, пов’язаних з одного боку із розвитком капіталістичних відносин, з іншого – з економічною кризою 1901–1903 років й посиленням робітничого і селянського рухів, піднесенням політичної активності ліберально-демократичних верств населення, студентської та учнівської молоді. На цьому тлі невідповідність існуючої системи середньої освіти, яку складали переважно гімназії та реальні училища, економічним та суспільним потребам держави ставала дедалі відчутнішою, що змусило Міністерство народної освіти порушити питання про реформу середньої освіти.
Установлено, що імператор Микола ІІ, занепокоєний зростанням політичної активності студентської та учнівської молоді, однією з головних засад для укладання проєкту реформи середньої школи визначив вимогу поєднання навчання юнацтва з вихованням у дусі віри, відданості престолу й вітчизні, поваги до сім’ї, а також привчання з раннього дитинства до порядку і дисципліни. На виконання цього розпорядження міністр народної освіти Г. Зенгер надіслав попечителям навчальних округів, зокрема Київського, Одеського і Харківського, циркуляр “Про дисципліну в середніх навчальних закладах” (1903), де визнав існуючий стан справ з дисципліною учнів і контролем за нею з боку шкільного начальства й педагогічного персоналу неприйнятним та вимагав неухильного виконання монаршої волі. Бажаних виховних результатів пропонувалося досягати як педагогічними, так і репресивними методами. До дієвих методів і прийомів попередження педагогічним персоналом порушень учнями порядку і дисципліни було віднесено такі: педагогічний такт і доброзичливе ставлення до учнів; зміст навчання і його виховальний характер (особливо на уроках мови, літератури, історії); організація позаурочних виховних заходів з використанням освічення, навіювання, переконання учнів; співпраця з батьками; моральна підтримка вихованців, які проживають на учнівських квартирах; звертання до релігійних переконань і почуттів учнів.
Виявлено, що на засіданні 12 грудня 1903 року члени ради при попечителі Одеського навчального округу, детально вивчивши стан справ і ознайомившись з циркулярною пропозицією міністра народної освіти та думками педагогічних рад закладів середньої освіти округу щодо формування дисциплінованості учнів закладів середньої освіти, висловили власну позицію з цього питання. В ухвалі ради серед найбільш дієвих способів формування дисциплінованості учнів було виокремлено такі: зменшення наповнюваності класів; запровадження інституту вихователів; улаштування учнівських квартир, інтернатів, домових церков; використання виховного потенціалу літературних і релігійно-моральних бесід; налагодження взаємин з батьками учнів. У ній також наголошувалося на необхідності покращення матеріального та службового становища вчителів як запоруки якості навчально-виховного процесу.
Bibliografia
Anrep, V. (1908). Dokladnaya zapiska popechitelya Kharkovskogo uchebnogo okruga, predstavlennaya v 1900 godu g-nu ministru narodnogo prosveshcheniya [Report of the curator of Kharkiv educational district, presented in 1900 to Mr. Minister of Public Education]. St. Petersburg: A.S. Suvorin Printing House [in Russian].
Berezivska, L. (2019). Reformuvannya zahalnoyi serednoyi osvity v Ukrayini u 20 stolitti kriz pryzmu dzhereloznavstva: nauk.-dopom. bibliohr. pokazhchyk [Secondary education reform in Ukraine in the 20th century through the prism of source study: Scientific auxiliary bibliographic index]. Vinnytsya: Tvory [in Ukrainian].
Bridges, D. (2006). The Disciplines and Discipline of Educational Research. Journal of Philosophy of Education, 40, 259–272. doi: https://doi.org/10.1111/j.1467-9752.2006.00503.x.
Clark, C. (1998). Discipline in Schools. British Journal of Educational Studies, 46, 289–301. doi: https://doi.org/10.1111/1467-8527.00085.
Kapterev, P. (1915). Istoriya russkoy pedagogii [The history of Russian pedagogy]. Petrograd: Printing House “V. Bezobrazov and Co” [in Russian].
McCluskey, G. (2014). ‘Youth is Present Only When Its Presence is a Problem’: Voices of Young People on Discipline in School. Children & Society, 28, 93–103. doi: https://doi.org/10.1111/j.1099-0860.2012.00450.x.
Nova Ukrayinska Shkola. Kontseptualni zasady reformuvannya serednoyi shkoly [New Ukrainian School. Conceptual framework of the reform of secondary education]. (2016). Retrieved from https://www.kmu.gov.ua/storage/app/media/reforms/ukrainska-shkola-compressed.pdf [in Ukrainian].
Rozhdestvenskiy, S. (1902). Istoricheskiy obzor deyatelnosti Ministerstva narodnogo prosveshcheniya: 1802–1902 [Historical overview of the activities of the Ministry of Public Education: 1802–1902]. St. Petersburg: State Printing House [in Russian].
Samarina, S. (2012). Problema dystsypliny uchniv v istoriyi shkilnoyi osvity Ukrayiny (druha polovyna XIX – pochatok XX stolittya) [The problem of the pupils discipline in the history of school education of Ukraine (second half of the 19th – beginning 20th century)]. (Extended abstract of Candidate’s thesis). Zhytomyr: Zhytomyr Ivan Franko State University [in Ukrainian].
Slyusarenko, A., Husyev, V., Drozhzhyn, V., Kozytskyy, M., & Kolesnyk, V. (2000). Novitnya istoriya Ukrayiny. 1900–2000 [Recent history of Ukraine. 1900–2000]. Kyiv: High School [in Ukrainian].
Sybouts, W. (1967). School Discipline and Home Background. The Personnel and Guidance Journal, 45, 683–686. doi: https://doi.org/10.1002/j.2164-4918.1967.tb04567.x.
Tsirkulyar popechitelyam uchebnykh okrugov o distsipline v srednikh uchebnykh zavedeniyakh [The Circular Letter to Curators of Educational Districts about Discipline in Secondary Education Institutions]. (1903). Zhurnal Ministerstva narodnogo prosveshcheniya – Journal of the Ministry of Education, 348, 91–98 [in Russian].
Yershova, L. (2015). Transformatsiya vykhovnoho idealu u vitchyznyaniy pedahohichniy teoriyi i praktytsi (XIX – pochatok XX stolittya) [Transformation of the educational ideal in the native pedagogical theory and practice (19th – the beginning of 20th century)]. (Extended abstract of Doctor’s thesis). Zhytomyr: Zhytomyr Ivan Franko State University [in Ukrainian].
Zabolotna, I. (2013). Problema dystsyplinovanosti uchniv narodnykh shkil u vitchyznyaniy pedahohichniy dumtsi druhoyi polovyny XIX – pochatku XX stolittya [The Problem of discipline of pupils of national schools in the national pedagogical ideas in the second half of 19th – beginning of the 20th century]. (Extended abstract of Candidate’s thesis). Kharkiv: G.S. Skovoroda Kharkiv National Pedagogical University [in Ukrainian].
Zaklyucheniya professorov Novorossiyskogo universiteta o reforme sredney shkoly i protokol zasedaniya Soveta uchebnogo okruga [The Conclusions of Professors of Novorossiia University on Secondary School Reform and Record of the Meeting of the Council of the Educational District]. (1899–1903). Derzhavnyy arkhiv Odeskoyi oblasti ‒ State Archives of Odesa Region, Fonds 42, Inventory 35, File 1754 [in Russian].
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2020 Human Studies. Series of Pedagogy

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________