СПЕЦИФІКА НАВЧАННЯ І ВИХОВАННЯ СТУДЕНТІВ ЗІ СПОРТИВНИМИ ЗДІБНОСТЯМИ
DOI:
https://doi.org/10.24919/2313-2094.2/34.92903Słowa kluczowe:
спорт, навчання, здібності, можливості, талант, вихованняAbstrakt
Здібності і талант є предметом дослідження та аналізу представників багатьох дисциплін. Талановиті люди володіють такими рисами характеру, які дозволяють їм досягати високого рівня продуктивності у конкретній сфері діяльності. На даний час у розвитку та формуванні здібностей і талантів, крім індивідуальних чинників, все більше підкреслюється значення соціального середовища. У статті висвітлено специфіку функціонування студентів зі спортивними здібностями, а також можливості їх розвитку за допомогою навчання і виховання. Правильний підхід педагогів, тренерів та батьків може допомогти оптимізувати розвиток потенціалу на початковому етапі навчання і професійної підготовки в різних видах спорту.
Bibliografia
Baker J., Cobley S., Does practice make perfect? The role of training in developing the expert athlete (Coach’s corner-Shannon Rollason, Head Coach, Australian Institute of Sport Swimming Program) / D. Farrow, J. Baker, C. Mac Mahon (red.) // Developing Sport Expertise. Researches and Coaches Put Theory into Practice. – London &New York : Taylor& Francis Group, 2008. – S. 29 – 42.
Balague G. Gloria Balague-Approach to Sport Psychology / G. Balague, M.W. Aoyagi, A. Poczwardowski (red.) // Expert Approaches to Sport Psychology. Applied Theories of Performance Excellence. – Morgantown : WV: Fitness Information Technology, 2012. – S. 1 – 19.
Bompa T.O., Haff G. Periodyzacja. Teoria i praktyka treningu / T.O. Bompa, G. Haff. – Warszawa : Biblioteka Trenera, Centralny Ośrodek Sportu, 2010. – 380 s.
Brown J. Sports talent: How do identify and develop outstanding athletes / J. Brown. – Champaign Il : Human Kinetis, 2001. – 472 s.
Côtè J., Fraser-Thomas J. Play, practice, and athlete development. (Coach’s corner Eddie Jones, Coaching Consultant, Saracens Rugby Club) / D. Farrow, J. Baker, MacMahon C. (red.) // Developing Sport Expertise: researches and Coaches Put Theory into Practice. – London &New York : Taylor& Francis Group, 2008. – S. 15 – 28.
Delforge C., Le Scanff C. Parental influence on tennis players: Case studies / C. Delforge, C. Le Scanff // Revista de Psicologia del Deporte. – 2006. – Vol. 12, 2. – S. 233 – 248.
Dyrda B. Zjawiska niepowodzeń szkolnych uczniów zdolnych. Rozpoznawanie i przeciwdziałanie / B. Dyrda. – Kraków : Oficyna Wydawnicza Impuls, 2007. – 98 s.
Gabryś T. Talent sportowy. Od doboru do indywidualnej ścieżki rozwoju / T. Gabryś // II Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa Trenerów Pływania. – Kraków 30.09 – 02.10.2011.
Godlewska I., Marcinkowski J., Mariański M. Sport w edukacji szkolnej jako wyznacznik sukcesu lub porażki edukacyjnej / I. Godlewska, J. Marcinkowski, M. Mariański // J. Urniaż. Współczesne tendencje w wychowaniu fizycznym i sporcie / J. Urniaż. – Olsztyn : OSW, 2009.
Gracz J., Sankowski T. Psychologia sportu / J. Gracz, T. Sankowski. –Poznań : Wydawnictwo AWF, 2000. – 348 s.
Knigh C.J., Neely K.C., Holt N.L. Parental Behaviors in Team Sports: How do Female Athletes Want Parents to Behave? / C.J. Knigh, K.C. Neely, N.L. Holt // Journal of Applied Sport Psychology. – 2011. – No 23. – S. 76 – 92. – DOI: 10.1080/ 10413200.2010.525589.
Kotlarski K. Kariery edukacyjne uczniów zdolnych i mniej zdolnych matematycznie / K. Kotlarski. – Toruń : Wydawnictwo UMK, 1995. – 207 s.
Kuśpit M. Mistrz i uczeń w kontekście zdolności. Specyfika pracy z uczniem zdolnym / M. Kuśpit // Relacja mistrz-uczeń. Rozważania z perspektywy psychologii muzyki / G. Kwiatkowska, J. Posłuszna (red.). – Kraków : Aureus, 2014. – S. 183 – 192.
Kuśpit M. Społeczno-emocjonalne aspekty funkcjonowania uczniów uzdolnionych plastycznie / M. Kuśpit // Barwy twórczości / M. Kuśpit (red). – Lublin : UMCS, 2013. – S. 317 – 339.
Law M., Côtè J., Ericsson K.A. Characteristics of expert development in rhythmic gymnastics: A retrospective study / M. Law, J. Côtè, K.A. Ericsson // International Journal of Sport and Exercise Psychology. – 2007. – No 5. – S. 82 – 103.
Limont W. Uczeń zdolny. Jak go rozpoznać i jak z nim pracować / W. Li-mont. – Gdańska : Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2005. – 317 s.
Łukasiewicz-Wieleba J., Baum A. Rodzicielskie sposoby rozpoznawania i rozwijania zainteresowań i zdolności / J. Łukasiewicz-Wieleba, A. Baum. – Warszawa : Wydawnictwo Akademii Pedagogiki, 2013. – 222 s.
Mac Curdy D. Talent identyfication around the world and recommendations for the Chinese Tennis Associacion, ITF / D. Mac Curdy. – Coaching Website : www.itftennis.com/shared/medialibrary/pdf/original/IO_18455_original. PDF.
Mierzejewska-Orzechowska K. Poszukiwanie wzorca optymalnego nauczyciela dla ucznia uzdolnionego / K. Mierzejewska-Orzechowska // Modele pracy nad dzieckiem zdolnym / M. Partyka (red.). – Warszawa : Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa Edukacji Narodowej, 2000.
Mohamed H., Vaeyens R., Matthys S., Multael M., Lefevre J., Lenoir M., Philppaerts R. Anthropomertic and performance measures for the development of a talent detection and identification model in youth handball / H. Mohamed, R. Vaeyens, S. Matthys, M. Multael, J. Lefevre, M. Lenoir // Journal of Sports Sciences. – 2009. – No 27 (3). – S. 257 – 266.
Moon S.M. Personal Talent / S.M. Moon, R.J. Sternberg // High Ability Studies. – 2003. – Vol. 14, No 1. – S. 5 – 21.
Nęcka E. Psychologia twórczości / E. Nęcka. – Gdańsk : GWP, 2003. – 269 s.
Orlick T. Terry Orlick-Approach to sport Psychology / T.M. Orlick // Expert Approaches to Sport Psychology. Applied Theories of Performance Excellence / W. Aoyagi, A. Poczwardowski (red.). – Morgantown : WV Fitness Information Technology, 2012. – S. 167 – 185.
Panfil R. Edukacja uzdolnionego gracza i zarządzanie zespołem sportowym / R. Panfil. – Wrocław : Wydawnictwo AWF we Wrocławiu, 2000. – 274 s.
Popek S. Człowiek jako jednostka twórcza / S. Popek. – Lublin : UMCS, 2003. – 224 s.
Popek S. Psychologia twórczości plastycznej / S. Popek. – Kraków : IMPULS, 2010. – 489 s.
Przewęda R. Rozwój somatyczny i motoryczny / R. Przewęda. – Warszawa : PZWS, 1973. – 242 s.
Raczek J. Antropomotoryka. Teoria motoryczności człowieka w zarysie / J. Raczek. – Warszawa : Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010. – 224 s.
Sachnowski K., Oprychał Cz., Karpiński R. Wybrane problemy selekcji w procesie wieloletniego szkolenia pływaków wysokiej klasy / K. Sachnowski, Cz. Oprychał, R. Karpiński // Sport Wyczynowy. – 2005. – № 11 – 12/481 – 492. – S. 88 – 91.
Sękowski A. Psychologia zdolność / A. Sękowski. – Warszawa : PWN, 2001. – S. 115 – 124.
Sękowski A., Siekańska M., Klinkosz W. On individual differences in giftedness / A. Sękowski, M. Siekańska, W. Klinkosz // International Handbook on Giftedness, Springer Science&Buisness Media B.V. / L.V. Shavinina (red.). – Dordrecht, 2009. – S. 469 – 487.
Sękowski A., Siekańska M. National academic award winners over time: their family situation, education and interpersonal relations / A. Sękowski, M. Siekańska // High Ability Studies. − 2008. − Vol. 19, No 2. − S. 155 − 171.
Sękowski A. Wspieranie talentu sportowego w perspektywie psychologii zdolności / A. Sękowski // Praktyczna psychologia sportu. Wykorzystanie koncepcji psychologicznych w sporcie. Studia i monografie Nr 54 / J. Blecharz, M. Siekańska (red.). – Kraków : AWF, 2009. – S. 24 – 31.
Siekańska M. Koncepcje zdolności a identyfikacja uczniów zdolnych / A. Sękowski (red.) // Psychologia zdolność. – Warszawa : PWN, 2001. – S. 115 – 124.
Siekańska M. Talent sportowy, Psychologiczne i środowiskowe uwarunkowania rozwoju uzdolnionych zawodników / M. Siekańska. – Kraków : Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie, 2013. – 332 s.
Podstawy teorii treningu / H. Sozański (red.). – Warszawa : Resortowe Centrum Metodyczno-szkoleniowe Kultury Fizycznej i Sportu, 1993. – 330 s.
Starkers J.L. The past and future of applied sport expertise research / J.L. Starkers // Developing Sport Expertise: Researches and Coaches Put Theory into Practice / D. Farrow, J. Baker, C. MacMahon. – London& New York : Taylor&Francis Group, 2008. – S. 193 – 206.
Szopa J., Mleczko E., Żak S. Podstawy antropometryki / J. Szopa, E. Mleczko, S. Żak. – Warszawa – Kraków : Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. – 223 s.
Tyszkowa M. Zdolności, osobowość i działalność uczniów / M. Tyszkowa. – Warszawa : PWN, 1990. – 416 s.
Williams A.M., Reilly T. Talent identification and development in sccer / A.M. Williams, T. Reilly // Journal of Sport Sciences. – 2000. – No 18. – S. 657 – 667.
Wyżnikiewicz-Kop Z. Koordynacyjne zdolności ruchowe dzieci i młodzieży. Podstawy teoretyczne i metodyczne / Z. Wyżnikiewicz-Kop. – Szczecin : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 1992. – 196 s.
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2017 Людинознавчі студії: збірник наукових праць Дрогобицького ДПУ імені Івана Франка. Серія “Педагогіка”
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________
