UKRYTE PROBLEMY SPOŁECZNE – ICH PRZYCZYNY I SPECYFIKA W POLSCE

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24919/2413-2039.9/41.175698

Słowa kluczowe:

problem społeczny, przyczyny ukrytego problemu, czynniki sprzyjające ukrywaniu problemu, Polska

Abstrakt

Przytoczone w tym artykule wybrane przykłady ukrytych problemów społecznych oraz ich przyczyny pokazują, że dla badaczy jest jeszcze spore pole do działania. Poznanie przyczyn, przebiegu i skutków niedostrzeganych oficjalnie problemów jest nie tylko ważnym zadaniem poznawczym, jest w nim ukryta wartość utylitarna. Ujawnianie trudności zasłoniętych przez specyfikę miejsca zamieszkania, czy instytucji jest niewątpliwie ważnym zadaniem dla badaczy społecznych, niezależnie od paradygmatu na którym się opierają. Można stwierdzić, że rodziny zmagające się z problemami, a przede wszystkim z koniecznością samodzielnego radzenia sobie ze stygmatyzacją w środowisku zamieszkania nie mają dostatecznej siły i odwagi aby walczyć o ujawnienie warunków w jakich żyją. Ukrywanie swych trudności i swoich lęków a także poczucia osamotnienia jest w niektórych kategoriach społecznych szczególnie ważną strategią, aby nie doświadczać poczucia potępienia, odrzucania i innych form marginalizacji. Refleksje przedstawione w pierwszej części tego artykułu wskazują, że dla ukrytych problemów społecznych jest znacznie trudniej zaproponować jedną spójną definicję, gdyż są one częściej doświadczane przez jednostki i grupy, które nie mają siły przebicia, niechętnie dzielą się swoimi trudnościami i które, jeśli są objęte pomocą i wsparciem, ale tylko częściowo. Może to istotnie wpływać na brak zainteresowań ze strony badaczy znaczną szerszą podstawą tego problemu, która jest ukryta zarówno przed nimi jak i przed pracownikami, którzy zawodowo zajmują się świadczeniem pomocy. Kończąc, warto podkreślić, że istota ukrytych problemów sprowadza się do faktu, że są one generowane przez istniejące i już częściowo zdiagnozowane problemy społeczne, zaś ich skrytość i niewidzialność wynika z faktu, że jednostki i grupy doświadczające ich dotkliwości nie mają dostatecznej siły, determinacji i odwagi, aby je ujawnić. 

Biogram autora

Anna Kotlarska-Michalska

доктор габілітована, професор надзвичайний, завідувач кафедри досліджень суспільних проблем та соціальної роботи, Університет імені Адама Міцкевича, вул. Вєнявського, 1, Познань, 61-712, Польща

Bibliografia

Baxter, K., Heavey, E., & Birks, Y. (2019). Choice and control in social care: Experiences of older self-funders in England. Social Policy Administration (pp. 1–15). doi: 10.1111/spol.12534.

Becker, H. (1966). Introduction. In H. Becker (Ed.), Social problems: A modern approach (pp. 1–34). London, Sydney, New York: John Wiley and Sons, Inc.

Benish, A., Halevy, D., & Spiro, S. (2018). Regulating social welfare services: Between compliance and learning. International Journal of Social Welfare, 27 (3), 226–235. doi: 10.1111/ijsw.12304.

Dixon, J., Trathen, A., Wittenberg, R., Mays, N., Wistow, G., & Knapp, M. (2019). Funding and planning for social care in later life: a deliberative focus group study. Health Social Care in the Community, 27 (5), e687-e696. doi: 10.1111/hsc.12768.

Fuller, R., & Myers, R. (1941a, June). The natural history of a social problems. American Sociological Review, 6, 320–328.

Fuller, R., & Myers, R. (1941b, February). Some aspects of a theory of social problems. American Sociological Review, 6, 24–32.

Griffiths, M. (2005). A «components» model of addition within a biopsychosocial framework. Journal of Substance Use, 10 (4), 191–197.

Grzegorzewska, I., & Cierpiałkowska, L. (2018). Uzależnienia behawioralne [Behavioral addictions]. Warszawa: Wyd. NPWN [in Polish].

Halicka, M., Halicki, J., Szafranek, A., & Kramkowska, E. (2017). Kobiety doświadczające przemocy w rodzinie i ich ochrona. Aspekty prawne i społeczne [Women experiencing domestic violence and their protection. Legal and social aspects]. Białystok: Wyd. Uniwersytetu w Białymstoku [in Polish].

Horton, P., & Leslie, G. (1971). Studies in the sociology of social problems. New York: Appleton-Century-Crofts.

Jawor, A. (2018). Intymność cenzurowana. Panika moralna wokół Rodziny na przykładzie rodzin nieheteronormatywnych w Polsce [Censored intimacy. Moral panic around the Family on the example of non-heteronormative families in Poland]. Warszawa: Wyd. Naukowe SCHOLAR [in Polish].

Kaim, M. (2012, July 8). Rodziny homoseksualne z dziećmi [Homosexual families with children]. Newsweek [in Polish].

Kitsuse, J., & Spector, M. (1995). The definition of social problems. In E. Rubington & M. Weinberg (Eds.), The study of Social Problems. Seven Perspectives (pp. 294–301). New York/Oxford: Oxford University Press.

Kościańska, A. (2015). Płeć, przyjemność i przemoc. Kształtowanie wiedzy eksperckiej o seksualności w Polsce [Gender, pleasure and violence. Shaping expert knowledge about sexuality in Poland]. Warszawa: Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego [in Polish].

Kotlarska-Michalska, A. (2009). Przejawy marginalizacji i wykluczenia ludzi starych [Signs of marginalization and exclusion of old people]. In K. Podemski (Ed.), Spór o społeczne znaczenie społecznych nierówności ‒ The dispute about the social significance of social inequalities (pp. 251–270). Poznań: Wyd. NUAM [in Polish].

Kotlarska-Michalska, A. (2014). Limited public and private space for Polish retirees. In S. Grotowska & I. Taranowicz (Eds.), Understanding Ageing in Contemporary Poland: Social and Cultural Perspectives (pp. 137–149). Wrocław.

Kotlarska-Michalska, A. (2016a). Wielość ról rodzinnych pokolenia sandwich [The multitude of family roles of the sandwich generation]. Societas/Communitas, 1 (21), 57–80 [in Polish].

Kotlarska-Michalska, A. (2016b). Specyfika opieki nad najstarszym pokoleniem a polityka społeczna wobec starości [The specificity of caring for the oldest generation and social policy towards old age]. Przegląd Socjologiczny – Sociological Review, 2, 123–142 [in Polish].

Listoś, A. (2015, April 28). Trudna starość osób homoseksualnych. Wywiad z K. Kliszczyńskim [Difficult old age of homosexual persons. Interview with K. Kliszczyński]. Polityka – Policy [in Polish].

Loseke, D. (2003). Thinking about social problems: An introduction to constructionism perspectives. New York: Aldine de Gruyter.

Merton, R. (1961). Social problems and sociological theory. In R. Merton & R. Nisbet (Eds.), Contemporary social problems – an introduction to the sociology of deviant behaviour and social disorganization (pp. 697–737). New York: Harcourt, Brace and World Inc.

Miś, L. (2007). Problemy społeczne: teoria, metodologia, badania [Social problems: theory, methodology, research]. Kraków: Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego [in Polish].

Miś, L. (2008). Konstruktywizm w socjologii, pracy socjalnej i terapii [Constructivism in sociology, social work and therapy]. Zeszyty Pracy Socjalnej – Social Work Notebooks, 14, 27–47 [in Polish].

Oliwa-Ciesielska, M. (2016). Strategie zaradcze w życiu ubogich [Remedial strategies in the life of the poor]. In A. Kotlarska-Michalska & P. Nosal (Eds.), Zaradność społeczna. Współczesne przejawy i ograniczenia ‒ Social resourcefulness. Contemporary manifestations and limitations (pp. 99–110). Poznań: Wyd. NWS [in Polish].

Pospiszyl, I. (1994). Przemoc w rodzinie [Violence in the family]. Warszawa: Wyd. SziP [in Polish].

Rubington, E., & Wineberg, M. (1995). The study of social problems. Seven perspectives (5th ed.). New York: Oxford University Press.

Struzik, J. (2012). Wyniki i analiza wywiadów pogłębionych oraz świadectw [Results and analysis of in-depth interviews and certificates]. In J. Struzik (Ed.), Niewidoczne (dla społeczności). Sytuacja społeczna lesbijek i kobiet biseksualnych mieszkających na terenach wiejskich i w małych miastach w Polsce. Raport z badań ‒ Invisible (for the community). The social situation of lesbian and bisexual women living in rural areas and in small towns in Poland. Research report. Kraków: Wyd. Fundacja Przestrzeń Kobiet [in Polish].

Świder, M., & Winiewski, M. (Eds.). (2017). Sytuacja społeczna osób LGBTA w Polsce. Raport za lata 2015–2016 [Social situation of people LGBTA in Polsce. Report for 2015–2016 years]. Warszawa: Kampania Przeciw Homofobii [in Polish].

Włodarczyk, E. (2017). Społeczny wymiar problemu alkoholowego kobiet. Obraz i instytucjonalne reakcje środowiska wielkomiejskiego [The social dimension of the women’s alcohol problem. Image and institutional reactions of the metropolitan environment]. Poznań: Wyd. NUAM [in Polish].

Woronowicz, B. (2009). Uzależnienia. Geneza, terapia, powrót do zdrowia [Addiction. Genesis, therapy, recovery]. Poznań: Media Rodzina & Wyd. Edukacyjne Parpamedia [in Polish].

Zbyrad, T. (2014). Od instytucji totalnej ku demokratycznej? Domy pomocy społecznej w Polsce [From a total institution to a democratic one? Nursing homes in Poland]. Kraków: Wyd. NUP [in Polish].

##submission.downloads##

Opublikowane

2019-09-05

Numer

Dział

Статті