SOCIAL AND EDUCATIONAL CHILD CUSTODY INITIATIVES IN POLAND (HISTORICAL AND PEDAGOGICAL ASPECTS)
DOI:
https://doi.org/10.24919/2313-2094.6/38.120917Słowa kluczowe:
опіка над дітьми, Польща, благодійні товариства, опікунські інституції, сиротинські фондиAbstrakt
КАРПЕНКО Ореста – кандидат педагогічних наук, доцент кафедри соціальної педагогіки та корекційної освіти, Дрогобицький державний педагогічний університет імені Івана Франка, вул. Івана Франка, 24, Дрогобич, 82100, Україна (ochepil@gmail.com)
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1841-882X
ResearcherID: http://www.researcherid.com/rid/M-3929-2015
DOI: https://doi.org/10.24919/2313-2094.6/38.120917
Бібліографічний опис статті: Karpenko, O. (2018). Social and educational child custody initiatives in Poland (historical and pedagogical aspects). Людинознавчі студії: зб. наук. праць ДДПУ імені Івана Франка. Серія «Педагогіка», 6/38, 166–178. doi: 10.24919/2313-2094.6/38.120917.
Історія статті
Одержано: 9 жовтня 2017
Прорецензовано: 5 грудня 2017
Подано до редакції: 15 лютого 2018
Доступ он-лайн: 5 квітня 2018
Анотація. Опіка над дітьми у Польщі була і є однією з головних складових людського життя. З найдавніших часів суспільство намагалося протидіяти сирітству, керуючись релігійними та гуманістичними мотивами. Тогочасною домінуючою формою опіки була благодійність, характерними ознаками якої є безкорисливість, добровільність, усвідомленість і цільовий характер. Опіка здійснювалася в основному через костел або релігійні інституції.
Акцентовано увагу на появі сирітства і бездомних дітей, яке було породжене війною, бідністю або епідемією. Тому важливо було створювати притулки, дитячі будинки, а також інші осередки, в яких діти отримували б підтримку і допомогу. В епоху Середньовіччя допомогу отримували не тільки сироти, бідні, але й хворі люди, жебраки, прочани.
Зазначено, що перші притулки для дітей відкрилися з ініціативи королеви – Марії-Людвики. Опіку і контроль за перебуванням дітей здійснював спеціальний комітет. Метою діяльності Згромадження жінок-опікунок при євангельській громаді була допомога у забезпеченні бідних, хворих і сиріт харчуванням. Найбільше польських опікунських інституцій і благодійних товариств виникло у період 1897 – 1905 рр. на території Польського Королівства. При костелах і релігійних громадах опікунсько-виховну функцію виконували лікарні і притулки, які на засадах християнського милосердя надавали підтримку і допомогу нужденним і покинутим дітям. Важливим засобом підтримки дітей та молоді були сиротинські фонди, опікунські та релігійні інституції, благодійні товариства.
З’ясовано, що для Польщі характерним є подолання дитячої безпритульності, влаштування і поліпшення матеріальних умов, налагодження опікунсько-виховної роботи. Доведено, що громадсько-педагогічні ініціативи у сфері опіки були різноманітними і багатогранними, залишили свій слід в історії Польщі та опікунській педагогіці. Товариства були численними, добре організованими, мали свої статути, кошти для проведення діяльності. Програма товариств була чітко продуманою від початку до кінця, що не втратило актуальності і сьогодні. Опікунсько-виховна діяльність благодійних товариств збагатила педагогічну думку, представила традиції опіки та виховання як суттєву частину польської народної педагогіки. Ідея гуманізму була й залишається ключовою у наданні всебічної опіки дітям в опікунсько-виховних установах і школах.
Bibliografia
Karpenko, O.Ye. (2016). Opika nad ditmy u Polshchi [Child care in Poland]. Drohobych: Red.-vyd. viddil DDPU im. Ivana Franka [in Ukrainian].
Yushchyshyn, I. (1911). Syrotynski fondy ta bidna shkilna molodizh [Orphan funds and poor school youth]. Uchytel – Teacher, 1, 118 [in Ukrainian].
Bartnicka, K., & Szybiak, I. (2001). Zarys historii wychowania [Outline of the history of education]. Warszawa: Żak [in Polish].
Efron, S. (2008). Moral Education Between Hope and Hopelessness: The Legacy of Janusz Korczak. Curriculum Inquiry, 38, 39–62. doi: 10.1111/j.1467-873X.2007.00397.x [in English].
Kępski, Cz. (2003). Idea miłosierdzia a dobroczynność i opieka [The idea of mercy and charity and care]. Lublin: UMCS [in Polish].
Koralewski, K. (1918). Opieka społeczna: (dobroczynność publiczna) [Welfare: (public charity)]. Warszawa: Nakł. Księgarni F. Hoesicka [in Polish].
Meissner-Łozińska, J. (2004). Markiewicz Bronisław [Markiewicz Bronisław]. In T. Pilch (Ed.), Encyklopedia pedagogiczna ХХІ wieku – Pedagogical encyclopedia of the ХХІ century (Vol. III, pp. 79–80). Warszawa: Żak [in Polish].
Otto, R., Buffington-Vollum, J., & Edens, J. (2003). Child Custody Evaluation. Handbook of Psychology. Four, 11, 177–208. doi: 10.1002/0471264385.wei1111 [in English].
Przekłady z Dziennika praw Państwa dla Królewstwa Galicji i Wielkiego Księstwa Krakowskiego [Translation from the Journal of State Rights of the Kingdom of Galicia and the Grand Duchy of Krakow]. (1867). Lwów [in Polish].
Rudak, E. (2002). Pomoc dzieciom w czasie wojny [Help for children during the war]. Warszawa: Fundacja «Moje Wojenne Dzieciństwo» [in Polish].
Surdacki, M. (2002). Losy dzieci porzuconych w społeczeństwie europejskim do XX wieku [The fate of children abandoned in European society until the 20th century]. Dziecko w rodzinie i społeczeństwie. Dzieje nowożytne – A child in the family and society. Modern history (pp. 141–165). Bydgoszcz [in Polish].
Тowarzystwo Gniazd Sierocych [Orphanʼs Nest]. (1925). In F. Kierski (Ed.), Podręczna encyklopedia pedagogiczna – Pedagogical encyclopedia (Vol. 2, pp. 579–580). Lwów: Książnica Polska [in Polish].
Wallace, S., & Koerner, S. (2003). Influence of Child and Family Factors on Judicial Decisions in Contested Custody Cases. Family Relations, 52, 180–188. doi: 10.1111/j.1741-3729.2003.00180.x [in English].
Wolfring von, L. (1918). Wieś wzorowa, czyli Kolonie rzemieślniczo-rolnicze i gniazda dziecięce [An exemplary village, that is, craft and agricultural colonies and childrenʼs nests]. Warszawa: Księgarnia M. Arcta [in Polish].
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2018 Людинознавчі студії: збірник наукових праць Дрогобицького ДПУ імені Івана Франка. Серія “Педагогіка”

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________