EDUCATION OF A PERSON IN VIEW OF VLADIMIR VERNADSKY
DOI:
https://doi.org/10.24919/2413-2039.11/43.220462Słowa kluczowe:
В. Вернадський, ноосфера, ноосферне мислення, наука, духовність, різнобічно розвинена особистістьAbstrakt
НЕВМЕРЖИЦЬКА Олена – доктор педагогічних наук, професор кафедри загальної педагогіки та дошкільної освіти, Дрогобицький державний педагогічний університет імені Івана Франка, вул. Івана Франка, 24, м. Дрогобич, 82100, Україна
E-mail address: nhelen750@gmail.com
ORCID: http://orcid.org/0000-0002-9911-9735
ResearcherID: https://publons.com/researcher/1968037/olena-nevmerzhytska/
ПАГУТА Мирослав – кандидат педагогічних наук, доцент, докторант кафедри загальної педагогіки та дошкільної освіти, Дрогобицький державний педагогічний університет імені Івана Франка, вул. Івана Франка, 24, м. Дрогобич, 82100, Україна
E-mail address: miroslav06@i.ua
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2305-9390
ResearcherID: https://publons.com/researcher/1762774/miroslav-pahuta/
To cite this article: Nevmerzhytska, O., & Pahuta, M. (2020). Education of a person in view of Vladimir Vernadsky. Human Studies. Series of Pedagogy, 11/43, 91‒102. doi: https://doi.org/10.24919/2413-2039.11/43.220462
Article history
Received: September 16, 2020
Received in revised form: October 23, 2020
Accepted: November 23, 2020
Available online: December 30, 2020
Journal homepage:
p-ISSN 2313-2094
e-ISSN 2413-2039
© 2020 The Authors. Human studies. Series of Pedagogy published by Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University & Open Journal Systems. This is an open access article under the CC BY-NC-SA 4.0 license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/).
Сьогодення ставить перед людством серйозні завдання та виклики, пов’язані, зокрема, із екологічними проблемами, що стали наслідком виснажливого та екологічно небезпечного господарювання. Сьогодні значна частина населення земної кулі потерпає від нестачі питної води. Забруднене навколишнє середовище впливає на здоров’я населення земної кулі. А саме людство перманентно опиняється на межі катастроф: продовольчих, екологічних тощо. У таких складних умовах людина мусить переосмислити наслідки своєї господарської діяльності та взяти на себе відповідальність за все живе, що населяє планету Земля. На цьому наголошував ще великий мислитель кінця ХІХ – початку ХХ ст. В. Вернадський. Людина повинна усвідомити необхідність змін у світовідчутті та світобаченні. А це, своєю чергою, ставить нові завдання перед сучасною освітою, яка має сформувати ноосферний світогляд кожної особистості.
Мета статті полягає у висвітленні поглядів Володимира Вернадського на освіту та виховання. Погляди на виховання особистості у творчій спадщині мислителя розглядаються в контексті розвитку ноосфери як етапу еволюції біосфери, вирішальним чинником розвитку якої стає розумна людська діяльність. Доведено, що покращення життя людей може відбуватися внаслідок зростання наукових знань. Для цього важливо змінити систему освіти, постійно удосконалювати, підвищувати роль її і значення. Вона повинна втілювати у собі не лише певну інформацію, якої стає щоразу більше, але й ціннісні орієнтири, серед яких особливої ваги надавав базовим – духовності, моральності, гуманізму.
Виділено ідеї В. Вернадського, актуальні для сучасної освіти. Оскільки, на переконання мислителя, в умовах ноосфери зростає роль людства, яке має стати вирішальним чинником розвитку та збереження біосфери, учений стояв на позиції необхідності різнобічного розвитку кожної особистості. Ціннісне ставлення до людини, що є наскрізним у працях В. Вернадського, спонукає до пошуку виховного інструментарію, який дозволив би вихованцеві відчувати себе повноцінним учасником виховного процесу, у якому враховувалися б його потреби та інтереси.
Доведено, що у процесі виховання має формуватися ноосферне мислення особистості. Аналіз спадщини В. Вернадського дозволив констатувати: людина з розвинутим ноосферним мисленням – це різнобічно розвинена особистість-творець, людина-гуманіст, людина-демократ, яка відстоює ідеали братства і свободи.
Bibliografia
Anosov, I., & Elkin, M. (2013). Antropolohichnyy pidkhid do protsesu vykhovannya yak faktor harmoniynoho rozvytku osobystosti [Anthropological approach to the process of education as a factor of harmonious development of personality]. Pedahohika formuvannya tvorchoyi osobystosti u vyshchiy i zahalnoosvitniy shkolakh – Pedagogy of formation of creative personality in higher and secondary schools, 29, 119–124 [in Ukrainian].
Bekh, I. (2006). Vykhovannya osobystosti [Education of personality] Kyiv: Lybid [in Ukrainian].
Drobzhev, M. (2009). Uchenie V. Vernadskogo kak osnova sovremennoy ideologii [The teachings of V. Vernadsky as the basis of modern ideology]. Vestnik TGU: Gumanitarnye nauki. Filosofiya, sotsiologiya i kulturologiya – Tomsk State University Journal of Pholosophy, Sociology and Political Science, 3 (71), 185–190 [in Russian].
Dyachenko-Bohun, M. (2009). Kontseptualnі pohlyady V.І. Vernadskoho yak osnova pryrodookhoronnoho vykhovannya starshoklasnykіv [Conceptual look of V.I. Vernadsky as the basis of the ecological education of senior pupils]. Vytoky pedahohichnoyi maysternosti – The Sources of pedagogical skills, 6, 51–54 [in Ukrainian].
Holoborodko, Ye. (2015). Formuvannya tsilisnoyi osobystosti [Formation of an integral personality]. Tavriyskyy visnyk osvity – Taurian Bulletin of Education, 2 (II), 80–83 [in Ukrainian].
Ivanov, S. (2004). Nauchnoe nasledie V. Vernadskogo i pedagogika razvitiya noosfernogo mirovozreniya [Scientific heritage of V. Vernadsky and the pedagogy of the development of the noospheric worldview]. Uspekhi sovremennogo estestvoznaniya – The successes of modern natural science, 9, 46 [in Russian].
Kern, A. (2020), Human Life, Rationality and Education. Journal of Philosophy of Education, 54, 268–289. doi: https://doi.org/10.1111/1467-9752.12412.
Nevmerzhytska, O. (2013). Aksiolohichni vymiry vitchyznyanoho osvitnoho prostoru: istorychnyy aspekt [Axiological dimensions of the national educational space: historical aspect]. Drohobych: Publishing Department of Ivan Franko State Pedagogical University in Drohobych [in Ukrainian].
Pisma N.E. Vernadskoy (1889–1892) [Letters from N.E. Vernadsky (1889–1892)]. (1991). Moscow: Nauka [in Russian].
Polyuzhyn, M. (2011). Іdeyi V. Vernadskoho і suchasnі problemy noosfernoyi osvіty [Ideas of V. Vernadsky and modern problems of noosphere education]. Chasopys Kyyivskoho unіversytetu prava – Law Review of Kyiv University of Law, 1, 354–358 [in Ukrainian].
Shoshitaishvili, B. (2020). From Anthropocene to Noosphere: The Great Acceleration. Earth’s Future, 8. doi: https://doi.org/10.1029/2020EF001917.
Soroka, H. (2002). Suchasni vykhovni systemy ta tekhnolohiyi [Modern educational systems and technologies]. Kharkiv [in Ukrainian].
Stolyarenko, O. (2002). Іdeyi V. Vernadskoho u rozvytku nauk pro lyudynu ta yiyi chіlne mіstse v svіtі [V. Vernadsky’s ideas in the development of human sciences and its prominent place in the world]. Postmetodyka – Postmethodology, 2–3, 27–32 [in Ukrainian].
Vernadskiy, V. (1988a). O roli narodnykh mass. Pismo V.V. Vodovozovu [On the role of the masses. Letter to V. Vodovozov]. In V. Vernadskiy, Filosofskie mysli naturalista – Philosophical thoughts of a naturalist (pp. 397–401). Moscow: Nauka [in Russian].
Vernadskiy, V. (1988b). Trudy po vseobshchey istorii nauki [Works on the general history of science]. Moscow: Nauka [in Russian].
Vernadskiy, V. (1994). Dnevniki. 1917–1921 [Diaries. 1917–1921]. Kiev: Naukova dumka [in Russian].
Vernadskiy, V. (1997). O nauke [About science]. (Vols. 1–2; Vol. 1). Dubna: Feniks [in Russian].
Vernadskiy, V. (1999). Dnevniki: Mart 1921 – avgust 1925 [Diaries: March 1921 – August 1925]. Moscow: Nauka [in Russian].
Vernadskiy, V. (2000). Pro et Contra (Antologiya literatury o V. Vernadskom za 100 let (1898–1998) [Pro et Contra (Anthology of literature about V. Vernadsky for 100 years (1898–1998)]. St. Petersburg: Publishing House of Russian Christian Humanitarian Institute [in Russian].
Vladimir Vernadskiy: Zhizneopisanie [Vladimir Vernadsky: Biography]. (1993). Moscow: Sovremennik [in Russian].
Zhurba, M. (2015). Filosofiya osvity ta osoblyvosti orhanizatsiyi suchasnoho vykhovnoho protsesu [Philosophy of education and the peculiarities of the modern educational process organization]. Virtus, 4, 24–27 [in Ukrainian].
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2020 Human Studies. Series of Pedagogy
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________
