KSZTAŁCENIE ŻEŃSKIEJ SŁUŻBY DOMOWEJ W ŚWIETLE «PRZYJACIELA SŁUG» (1897 – 1918)
DOI:
https://doi.org/10.24919/2313-2094.4/36.98588Słowa kluczowe:
жіноча домашня прислуга, преса, Галичина, часопис «Przyjaciel Sług», ХІХ – ХХ стAbstrakt
Місячник «Przyjaciel Sług» видався у Кракові упродовж 1897 – 1918 рр. До 1910 р. представляв інтереси жінок, які виконували роль домашньої прислуги. На сторінках часопису можна знайти серед різноманітних публікацій інформацію про їхнє навчання у спеціально організованих для них школах, які функціонували в Галичині (Краків, Львів, Перемишль) і Великопольщі (Доброєво). У цих школах викладали в основному читання, письмо, арифметику, релігію, інколи спів. У Перемишлі та Доброєві навчали дівчат усіх виконуваних служницями робіт (прибирання, прання, прасування, шиття, приготування їжі, догляд худоби і домашньої птиці, та ін.).
Bibliografia
Bednarski S. Czencz Władysław / S. Bednarski // Polski Słownik Biograficzny. – T. 4. – Kraków : Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, 1938. – S. 329 – 330.
Bieś A.P. Z dziejów katolickiej prasy robotniczej w Galicji. «Pochodnia» – «Grzmot» – «Łączność» / A.P. Bieś // Jezuicka ars historica. Prace ofiarowane księdzu profesorowi Ludwikowi Grzebieniowi SJ. – Kraków : Wyd. WAM, 2001. – S. 75 – 94.
Błachut W. Jeszcze o dobrej służbie i służących / W. Błachut // Problemy. – 1953. – T. 9. – S. 205 – 206.
Co tam słychać w świecie? Lwów. W szkole sług // Przyjaciel Sług. – 1902. – № 7. – S. 110 – 111.
Dom Opieki dla Sług u Sióstr Boskiej Miłości w Krakowie // Przyjaciel Sług. – 1898. – № 2. – S. 7 – 9.
Dormus K. Problematyka wychowawczo-oświatowa w prasie kobiecej zaboru austriackiego w latach 1826 – 1918 / K. Dormus. – Warszawa : Wydawnictwa IHN PAN ; Wydawnictwo Retro-Art., 2006. – 453 s.
Dziewicka A. Ze Stowarzyszenia św. Zyty w Krakowie / A. Dziewicka // Przyjaciel Sług. – 1903. – № 4. – S. 51 – 53.
Encyklopedia Krakowa / A.H. Stachowski (red.). – Warszawa – Kraków : PWN, 2000. – XIV. – 1135 s.
Estreicherówna M. Dziewicka Adela z Jastrzębskich / M. Estreicherówna // Polski Słownik Biograficzny. – T. 6. – Kraków : Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, 1948. – S. 170.
Franke J. Polska prasa kobieca w latach 1820 – 1918. W kręgu ofiary i poświęcenia / F. Franke. – Warszawa : SBP, 1999. – 342 s.
Franke J. Problemy polityki literackiej warszawskich czasopism kobiecych w latach 1905 – 1918 / J. Franke // Kwartalnik Historii Prasy Polskiej. – 1988. – № 2. – S. 5 – 33.
Grzebień L. Sopuch Stanisław / L. Grzebień // Polski Słownik Biograficzny. – T. 40. – Warszawa – Kraków : PAN i PAU, 2000 – 2001. – S. 503 – 506.
Jakubek M. Prasa krakowska 1795 – 1918. Bibliografia / M. Jakubek. – Kraków : DWN, 2004. – XIX. – 387 s.
Jarowiecki J. Dzieje prasy polskiej we Lwowie do 1945 roku / J. Jarowiecki. – Kraków – Wrocław : Księgarnia Akademicka, 2008. – 502 s.
Jarowiecki J. Prasa w Krakowie. Tradycja i współczesność (część pierwsza : do roku 1918) / J. Jarowiecki // «Rocznik Historii Prasy Polskiej». – 2003. – № 1. – S. 11 – 52.
Jedna z przyjaciółek z lwowskiego Stowarzyszenia im. św. Zyty // Przyjaciel Sług. – 1905. – № 1. – S. 8 – 10.
Kaleta A. Stanowisko władz kościelnych wobec ruchu ludowego w Galicji na przykładzie społecznej i wydawniczej działalności księdza Stanisława Stojałowskiego / A. Kaleta // Toruńskie Studia Bibliologiczne. – 2013. – № 2. – S. 121 – 134.
Ks. Adam Wesoliński, dziennikarz. – http://katolicy1844.republika.pl/XIX% 20wiek/Wesolinski.htm (dostęp: 02.05.2016).
Opioła-Cegiełka M. Polskie poradniki gospodarstwa domowego z drugiej połowy XIX i początku XX wieku o służących. Między wzorcem a realiami / M. Opioła-Cegiełka // Kwartalnik Historii Kultury Materialnej. – 2014. – № 4. – S. 587 – 594.
Piech S. W cieniu kościołów i synagog. Życie religijne międzywojennego Krakowa 1918 – 1939 / S. Piech. – Kraków : Secesja, 1999. – 367 s.
Poniat R. Służba domowa w miastach na ziemiach polskich od połowy XVIII – do końca XIX wieku / R. Poniat. – Warszawa : Wydawnictwo DiG, 2014. – 328 s.
Poplatek J. Badeni Jan / J. Poplatek // Polski Słownik Biograficzny. – T. 1. – Kraków : Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, 1935. – S. 205.
Romaniuk Ł. Działalność wydawnicza, księgarska i introligatorska rodu Friedleinów w Krakowie oraz Warszawie w latach 1796 – 1956 / Ł. Romaniuk. – Kraków : Wydawnictwo Libron, 2014. – 174 s.
Sikorska-Kowalska M. W «nowoczesnej niewoli». Służba domowa na przełomie XIX i XX w. / M. Sikorska-Kowalska // Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej XIX i XX wieku. – 2004. – T. 2. – S. 20 – 34.
Sprawozdanie ze stanu Stowarzyszenia św. Zyty za 1916 r. i 1917 r. w Krakowie // «Przyjaciel Sług». – 1918. – № 1 – 2. – S. 2 – 5.
Statut organizacyjny szkoły dla sług w Przemyślu // Przyjaciel Sług. – 1898. – № 8. – S. 12 – 16.
Statut Stowarzyszenia sług katolickich pod wezwaniem św. Zyty w Krakowie. – Kraków : Nakładem Stowarzyszenia sług katolickich, 1900. – 10 s.
Stawiak-Ososińska M. Służba żeńska w pierwszej połowie XIX wieku w Królestwie Polskim (zarys problematyki) / M. Stawiak-Ososińska // Almanach Historyczny. – 2007. – T. 9. – S. 87 – 103.
Stebart M. Ks. Jan Nepomucen Łukowski (1846 – 1904) / M. Stebart // Oratoriana. – 2008. – № 61. – S. 33 – 93.
Szkoła praktyczna dla służących w Dobrojewie. (W.Ks. Poznańskie) // Przyjaciel Sług. – 1901. – № 7. – S. 99 – 102.
Śliwa M. «Grzmot» i «Antysemita» – czasopisma antyżydowskie w Krakowie w latach 1896 – 1898 / M. Śliwa // Kwartalnik Historii Prasy Polskiej. – 1993. – № 2. – S. 41 – 52.
Śliwa M. «Zabytek despotyzmu» – cenzura w Galicji / M. Śliwa // Granice wolności słowa : materiały konferencji naukowej (Kielce, 4 – 5 maja 1995 r.) / G. Miernik (red.). – Kielce – Warszawa : Presspublica, 1999. – S. 37 – 45.
Terlecki R. Stanisław Sopuch SJ (1869 – 1941) w służbie Kościoła i Zakonu / R. Terlecki, S. Cieślak i B. Topij-Stempińska (red.) // Społeczeństwo, kultura, wychowanie w poglądach polskich jezuitów okresu II Rzeczypospolitej. – Kraków : Wydawnictwo WAM ; Akademia Ignatianum, 2012. – S. 73 – 87.
Wojciechowska M. Łukowski Jan Nepomucen / M. Wojciechowska // Polski Słownik Biograficzny. – T. 18. – Wrocław – Warszawa – Kraków : PAN, 1973. – S. 565 – 567.
Zaleska Z. Czasopisma kobiece w Polsce. Materiały do historii czasopism. Rok 1818 – 1937 / Z. Zaleska. – Warszawa : Wyższa Szkoła Dziennikarska, 1938. – 263 s.
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2017 Людинознавчі студії: збірник наукових праць Дрогобицького ДПУ імені Івана Франка. Серія “Педагогіка”
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________
