THE PHENOMENON OF FOREIGN LANGUAGE EDUCATION IN THE MODERN SCIENTIFIC DISCOURSE
DOI:
https://doi.org/10.24919/2413-2039.10/42.198796Słowa kluczowe:
іншомовна освіта, полікультурна освіта, двомовна освіта, багатомовна освіта, рідна мова, іноземна мова, друга моваAbstrakt
САВЧУК Борис – доктор історичних наук, професор кафедри педагогіки та освітнього менеджменту імені Богдана Ступарика, Прикарпатський національний університет імені Василя Стефаника, вул. Шевченка, 57, Івано-Франківськ, 76018, Україна
E-mail address: boris_savchuk@ukr.net
ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2256-0845
ResearcherID: https://publons.com/researcher/2903385/boris-savchuk/
ГАРАПКО Любов – аспірант кафедри англійської філології та методики викладання іноземних мов, Мукачівський державний університет; викладач іноземної мови, Гуманітарно-педагогічний коледж Мукачівського державного університету, вул. Я. Коменського, 59, Мукачево, 89600, Україна
E-mail address: lubaharapko@ukr.net
ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6401-301X
ResearcherID: https://publons.com/researcher/3471381/lyuba-harapko/
To cite this article: Savchuk, B., & Harapko, L. (2020). The phenomenon of foreign language education in the modern scientific discourse. Human Studies. Series of Pedagogy, 10/42, 11‒24. doi: https://doi.org/10.24919/2413-2039.10/42.198796
Article history
Received: December 15, 2019
Received in revised form: January 11, 2019
Accepted: March 11, 2020
Available online: April 28, 2020
Journal homepage:
p-ISSN 2313-2094
e-ISSN 2413-2039
© 2020 The Authors. Human studies. Series of Pedagogy published by Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University & Open Journal Systems. This is an open access article under the CC BY-NC-SA 4.0 license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/).
У статті здійснено аналіз сучасного наукового дискурсу щодо осмислення феномену іншомовної освіти. Узагальнено трактування понять і термінів, що визначають сучасну терміносистему навчання іноземної мови: “білінгвізм”, “багатомовність”, “полікультурна освіта”, “двомовна освіта”, “багатомовна освіта”, “рідна мова”, “іноземна мова”, “друга мова”, “чужа мова” та ін.
З’ясовано, що авторство терміна “іншомовна освіта” належить Є. Пассову, який увів його до наукового обігу в другій половині 90-х рр. ХХ ст. у контексті актуалізації особистісно орієнтованої парадигми освіти. Вчений-лінгвіст доводив, що цей термін має замінити поняття “навчання іноземної мові”, бо сучасна людина повинна вивчати не лише мову певного народу і країни, але й культуру. Показано, що термін “іншомовна культура” певною мірою штучно інтеріоризований у теорію і практику української педагогічної науки, адже в англомовній літературі не виявлено його відповідника у формулюванні “foreign language education”. Натомість у ній фігурує термін “language education” для позначення теорії і практики набуття другої мови або іноземної мови.
Визначено внесок українських і зарубіжних учених – педагогів і лінгвістів – у розробку теоретико-методологічних аспектів іншомовної культури. Представлено відображення у науково-педагогічній літературі основних інтерпретацій цього феномену. Показано, що термін “іншомовна освіта” став загальновживаним в українській педагогічній науці, зокрема активно використовується у працях про її розвиток в України та зарубіжних країнах. Запропоновано визначення іншомовної освіти як спеціально організованого педагогічного процесу навчання, виховання і розвитку особистості здобувача освіти на основі змісту і засобами навчальної дисципліни “іноземна мова”. Виходячи з аналізу педагогічної та лінгвістичної літератури, розкрито сутнісні характеристики феномену “іншомовна освіта” в аспектах її цілісності, аксіологічної спрямованості, інструментальності, дієвості і результативності. Виокремлено і схарактеризовано основні структурні компоненти іншомовної освіти: гносеологічний (знання культури і мови країни); навчальний (мовні знання і вміння як засоби спілкування); розвивальний (психологічні, ментальні характеристики носіїв мови і культурних цінностей певної країни); виховний (педагогічний зміст іншомовної культури, що стосується її морально-етичних, естетичних, інших аспектів).
Bibliografia
Ahadullin, R. (2004). Polikulturna osvita: metodoloho-teoretychnyy aspekt [Multicultural education: methodological-theoretical aspect]. Pedahohika i psykholohiya – Pedagogy and psychology, 3, 18–29 [in Ukrainian].
Batsevych, F. (2007). Slovnyk terminiv mizhkulturnoyi komunikatsiyi [Glossary of terms of intercultural communication]. Kyiv: Dovira [in Ukrainian].
Bazhenova, I. (2009). Do problemy rozvytku zmistu inshomovnoyi osvity na suchasnomu etapi [On the problem of development of the content of foreign language education at the present stage]. Visnyk Zhytomyrskoho derzhavnoho universytetu. Pedahohichni nauky – Bulletin of Zhytomyr State University. Pedagogical Sciences, 44, 84–87 [in Ukrainian].
Bialystok, E. (2011). Reshaping the Mind: The Benefits of Bilingualism. Canadian Journal of Experimental Psychology/Revue Canadienne de Psychologie Expérimentale, 65 (4), 229–235. doi: 10.1037/a0025406.
Biletska, I. (2008). Bahatomovnist ta sotsialno-pedahohichni zasady movnoyi polityky SShA [Multilingualism and the social and pedagogical principles of US language policy]. Retrived from https://dspace.udpu.edu.ua/bitstream/6789/1265/1/Bagatomovnist_ta_socialno-pedagogichni_zasady_movnoi_polityky_v_SHA.pdf [in Ukrainian].
Bulgarova, B., Bragina, M., Novoselova, N., & Zolotykh, E. (2017). Teoretiko-metodologicheskie osnovy klassifikatsii i tipologizatsii bilingvizma [Theoretical and methodological foundations of the classification and typologization of bilingualism]. Vestnik Rossiyskogo universiteta druzhby narodov – Bulletin of Russian University of People’s Friendship, 3/14, 384–392. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/321042010_CLASSIFICATION_AND_TYPOLOGY_OF_BILINGUALISM [in Russian].
Cenoz, J. (2009). Towards Multilingual Education: Basque Educational Research from an International Perspective. Bristol: Multilingual Matters.
Cenoz, J. (2013). Defining Multilingualism. Annual Review of Applied Linguistics, 33, 3–18. doi: 10.1017/S026719051300007X.
Galskova, N. (2008). Obrazovanie v oblasti inostrannykh yazykov: novye vyzovy i prioritety [Foreign language education: new challenges and priorities]. Inostrannye yazyki v shkole – Foreign languages at school, 5, 2–7 [in Russian].
Gusevskaya, N. (2011). Inoyazychnoe obrazovanie kak istoryko-obrazovatelnyy fenomen [Foreign-language education as a historical and educational phenomenon]. Uchenye zapiski Zabaykalskogo gosudarstvennogo gumanitarno-pedagogicheskogo universiteta im. N.G. Chernyshevskogo ‒ Scientific notes of the Trans-Baikal State Humanitarian and Pedagogical University named after N.G. Chernyshevsky. Retrieved from https://cyberleninka.ru/article/n/inoyazychnoe-obrazovanie-kak-istoriko-obrazovatelnyy-fenomen [in Russian].
Hamanyuk, V. (2012). Inshomovna osvita v Nimechchyni v konteksti zahalnoyevropeyskykh intehratsiynykh protsesiv: teoriya i praktyka [Foreign language education in Germany in the context of pan-European integration processes: theory and practice]. Kryvyi Rih: Publishing House [in Ukranian].
Hurenko, O. (2009). Polikulturna osvita: do sutnosti ponyattya [Multicultural education: the essence of the concept]. Zbirnyk naukovykh prats Berdyanskoho derzhavnoho pedahohichnoho universytetu: Pedahohichni nauky ‒ Collection of scientific works. Berdiansk State Pedagogical University: Pedagogical Sciences, 1, 95–103. Berdyansk [in Ukrainian].
Kavé, G., Eyal, N., Shorek, A., & Cohen-Mansfield, J. (2008). Multilingualism and Cognitive State in the Oldest Old. Psychology and Aging, 23 (1), 70–78. doi: 10.1037/0882–7974.23.1.70.
Kuznetsova, O. (2003). Rozvytok movnoyi osvity u serednikh i vyshchykh navchalnykh zakladakh Velykoyi Brytaniyi druhoyi polovyny XX st. [Development of Language Education in Secondary and Higher Education in Great Britain in the Second Half of the 20th Century]. (Doctor’s thesis (Education)). Kharkiv [in Ukrainian].
Loshchenova, I. (2002). Problema polikulturnosti u pedahohichnykh teoriyakh [The Problem of Multiculturalism in Pedagogical Theories]. Retrieved from http://bibl.kma.mk.ua/pdf/naukpraci/pedagogika/2002/24-11-13.pdf [in Ukrainian].
Milyutina, O. (2010). Polikulturna osvita yak skladova natsionalnoho kurykulumu Velykoyi Brytaniyi [Multicultural education as part of the UK national curriculum]. Porivnyalno-pedahohichni studiyi ‒ Comparative-pedagogical studios, 3–4, 116–123 [in Ukrainian].
Nikolayeva, S. (2016). Kontseptsiya inshomovnoyi osvity v Ukrayini: rozrobka i realizatsiya [The concept of foreign language education in Ukraine: development and implementation]. International scientific and practical conference “World science”, 4 (4), 60–61 [in Ukrainian].
Passov, E. (1998). Kommunikativnoe inoyazychnoe obrazovanie. Kontseptsiya razvitiya individualnosti v dialoge kultur [Communicative foreign language education. Concept of development of individuality in a dialogue of cultures]. Lipetsk [in Russian].
Passov, E. (2003). “Tank modernizatsii” na nive obrazovaniya [“Modernization tank” in the sphere of education]. Moscow: GLOSSA-PRESS [in Russian].
Passov, E. (2008). Kommunikativnoe inoyazychnoe obrazovanie: gotovim k dialogu kultur [Communicative foreign language education: we are ready for a dialogue of cultures]. Minsk: Lexis [in Russian].
Pershukova, O. (2016). Tendentsiyi rozvytku bahatomovnoyi osvity shkolyariv u krayinakh Zakhidnoyi Yevropy (druha polovyna XX ‒ pochatok XXI st.) [Trends in the development of multilingual education of pupils in Western Europe (second half of XX ‒ beginning of XXI century)]. (Doctor’s thesis (Education)). Kyiv [in Ukrainian].
Pohribnyy, A. (2003). Svitovyy movnyy dosvid ta ukrayinski realiyi [World language expe-rience and Ukrainian realities]. Kyiv: Medobory [in Ukrainian].
Shveytser, A. (1990). Sotsiolingvistika [Sociolinguistics]. Lingvisticheskiy entsiklopedicheskiy slovar ‒ Linguistic Encyclopaedic Dictionary. Retrieved from http://tapemark.narod.ru/les/481c.html [in Russian].
Syva, Yu. (2008). Analiz osnovnykh pidkhodiv ta providnykh kontseptualnykh idey do vyznachennya suti polikulturnoyi osvity [An analysis of the main approaches and leading conceptual ideas for defining the essence of multicultural education]. Naukovi zapysky. Seriya: Filolohiya – Scientific Bulletin. Series of Filology, 9, 40–51 [in Ukrainian].
Tadeyeva, M. (2011). Suchasni tendentsiyi rozvytku shkilnoyi inshomovnoyi osvity v krayinakh-chlenakh Rady Yevropy (porivnyalnyy analiz) [Current trends in foreign language school education in Council of Europe member states (a comparative analysis)]. (Doctor’s thesis (Education)). Luhansk [in Ukrainian].
Talalay, Yu. (2017). Modernizatsiya navchannya inozemnykh mov u starshykh shkolakh krayin Tsentralnoyi Yevropy v umovakh multylinhvizmu [Modernization of the foreign language teaching in Central European high schools in multilingual conditions]. (Candidate’s thesis (Education)). Drohobych [in Ukrainian].
Vaynraykh, V. (1972). Odnoyazychie i mnogoyazychie. Novoe v lingvistike [Monolingual and multilingual. New in Linguistics]. Yazykovye kontakty – Language contacts, 6, 25–60 [in Russian].
Vereshchagin, E. (1969). Psikhologicheskaya i metodicheskaya kharakteristika dvuyazychiya (bilingvizma) [Psychological and methodological characteristics of bilingualism]. Moscow [in Russian].
Vetchinova, M. (2009). Teoriya i praktika inoyazychnogo obrazovaniya v otechestvennoy pedagogike vtoroy poloviny XIX – nachala XX veka [Theory and practice of foreign language education in domestic pedagogy of the second half of XIX ‒ beginning of XX century]. (Doctor’s thesis (Education)). Moscow [in Russian].
Zahnitko, A. (2012). Slovnyk suchasnoyi linhvistyky: ponyattya i terminy [Dictionary of Modern Linguistics: Concepts and Terms]. Donetsk: DonNU [in Ukrainian].
##submission.downloads##
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Copyright (c) 2020 Human Studies. Series of Pedagogy
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
Opracowanie przepisów polityki wydawniczej casopisma publikowanego przez Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki Human Studies. Series of Pedagogy, redakcja opierała się na zaleceniach Committee on Publication Ethics (COPE), doświadczeniach ukraińskich i zagranicznych towarzystw naukowych, organizacji i wydań publikacji naukowych oraz kierowała się Kodeksem Etycznym naukowca Ukrainy. Społeczeństwo ma być pewne uczciwości naukowcy i wiarygodności wyników ich badań. Niestety w wielu krajach doszło do poważnych naruszeń etyki, które podkopały autorytet nauki i zaufanie społeczeństwa do nauk ścisłych. Aby zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń na Ukrainie wszyscy naukowcy są świadomi znaczenia wysokiej etyczności zachowań i ich odpowiedzialności za kształtowanie opinii publicznej w nauce.
Etyczne obowiązki autorów
1. Głównym obowiązkiem autora jest dostarczenie dokładnego zapisu badania, a także obiektywna dyskusja na temat jego znaczenia. Autorzy powinni przedstawić swoje wyniki w sposób jasny i jednoznaczny, aby ich wnioski mogły zostać zweryfikowane przez innych uczonych, bez fałszowania danych oraz niewłaściwego ich wykorzystania.
2. Autorzy artykułów ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułów i sam fakt ich publikacji.
3. Autor powinien cytować te publikacje, które miały decydujący wpływ na treść pracy, a także te, które mogą szybko zapoznać czytelnika z wcześniejszymi pracami ważnymi dla zrozumienia przedstawionych badań. Konieczne jest również określenie źródeł materiału o istotnym znaczeniu wykorzystywanych w tej pracy, jeśli te materiały nie zostały uzyskane przez samego autora.
4. Niedopuszczalne jest przedstawianie plagiatu jako dzieła oryginalnego lub publikowanie wcześniej ukazanego artykułu. W przypadku wykrycia tych faktów autorzy ponoszą odpowiedzialność za dostarczone materiały.
5. Współautorami artykułu powinni być wszyscy ci, którzy wnieśli znaczący wkład naukowy w prezentowaną pracę i dzielą odpowiedzialność za uzyskane wyniki. Autor, który reprezentuje manuskrypt do publikacji, jest odpowiedzialny za zapewnienie, że lista współautorów obejmuje tylko osoby spełniające kryterium autorstwa i przyjmuje odpowiedzialność za zgodę pozostałych autorów artykułu na jego publikację w czasopiśmie.
6. Autorzy muszą informować redaktora o wszelkich potencjalnych konfliktach interesów, na które może mieć wpływ publikacja wyników zawartych w niniejszym manuskrypcie.
7. Autorzy powinni wyraźnie wskazać źródła wszystkich cytowanych lub przesłanych informacji i należycie odnieść się do źródeł literackich wykorzystanych w pracy, zgodnie z wymogami państwowych standardów (APA style).
8. Redakcja ma prawo odmówić opublikowania artykułu w przypadku nieprzestrzegania wymogów redakcyjnych.
Umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie
Niniejsza umowa o publikowaniu oraz prawa autorskie („Umowa”) reguluje procedurę składania manuskryptu pracy pod tytułem
_______________________________________________________
Strony Umowy:
________________________________________ (występuje samodzoelnie lub jest współautorem, nadal – «Аutor»)
i Drohobycki Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki, wydawca i posiadacz praw autorskich na casopismo Human Studies. Series of Pedagogy, reprezentowany przez rektora prof. Nadiję Skotną (nadal – „Wydawca”).
1. LICENCJA NA KORZYSTANIE Z PRAW AUTORSKICH
a) Autor udziela Wydawcy bezpłatną ogólnoświatową niewyłączną licenczję na publikację, odtwarzanie, wyświetlanie, dystrybucję i używanie tego Artykułu w dowolnej formie i na dowolnym nośniku, w całości lub w części, oddzielnie lub jako część pracy zbiorowej, w tym niewyłączną licencję na publikowanie Artykułu w pewnej publikacji, kopiowanie i rozpowszechnianie poszczególnych przedruków Artykuły, odtwarzanie artykułu w całości w innych publikacjach oraz odtwarzanie i rozpowszechnianie danego artykułu lub jego adnotacji w komputerowych systemach wyszukiwania informacji. Autor zachowuje wszelkie prawa autorskie do Artykułu (lub części napisanej przez Autora) i wszystkie inne prawa, które nie zostały wymienione w niniejszej Umowie.
b) Autor udziela Wydawcy prawa do przeniesienia, w ramach sublicencji lub w inny sposób, licenсji udzielonych Wydawcy na podstawie niniejszej Umowy.
c) Powtarzana publikacja. Autor zobowiązuje się wymieniać Wydawcę jako pierwszego wydawcę artykułu, w przypadku, gdy artykuł został przedrukowany w jakiejkolwiek innej publikacji za zgodą Autora. Jeśli Wydawca upoważni jakąkolwiek inną stronę do ponownego opublikowania artykułu zgodnie z warunkami punktu „a” i punktu „b” niniejszej Umowy, Wydawca jest zobowiązany otrzymać gwarancję od innej strony na temat obecności informacji o Autorze jako o Autorze Artykułu.
2. EDYCJA ARTYKUŁU
Autor wyraża zgodę na dokonanie edycji Artykułu przez Wydawcę Artykułu zgodnie z wymogami Publikacji. W tym stopniu, w jakim zmiany wydawcy są utożsamiane z przedmiotami własności intelektualnej, Wydawca udziela wszelkich praw do takich zmian autora. Wydawca zgadza się opublikować Artykuł, pod warunkiem, że Artykuł w jego ostatecznej formie jest akceptowalny zarówno przez Autora, jak i przez Wydawcę.
3. GWARANCJE
a) Autor gwarantuje, że Artykuł nie umniejsza godności ludzkiej, nie narusza życia prywatnego i w żaden inny sposób nie narusza praw człowieka. Autor zgadza się chronić Wydawcę przed podobnymi pretensjami.
b) Autor gwarantuje, że on posiada wszystkie niezbędne uprawnienia do podpisania niniejszej Umowy i udzielenia licencji przewidzianych w niniejszej Umowie.
c) Autor gwarantuje, że Artykuł przekazany do Wydawcy nie został wcześniej opublikowany.
4. OKRES OBOWIĄZYWANIA UMOWY
a) Niniejsza Umowa pozostaje aktualna przez okres obowiązywania praw autorskich do Artykułu zgodnie z prawami autorskimi każdego kraju.
5. WYNAGRODZENIE
Autor zgadza się i przyjmuje do wiadomości, że Autor nie otrzyma od Wydawcy żadnych płatności za korzystanie z Artykułu lub licencji udzielonych na podstawie niniejszej Umowy, chyba że uzgodniono inaczej na piśmie w oddzielnym zamówieniu. Wydawca publikuje artykuł i zapewnia autorowi kolekcję z przeplotem wraz z artykułem w ustalonym formacie. Autor ma możliwość zamówienia dodatkowych kopii na własny koszt, dopóki publikacja zawierająca artykuł nie zostanie wydrukowana.
6. KOMPLETNA UMOWA
Niniejsza Umowa zastępuje wszystkie inne umowy, zawarte w formie usnej czy pisemnej pomiędzy Autorem a Wydawcą na temat treści owej Umowy. Niniejsza Umowa zawiera wszystkie gwarancje i wspólne postanowienia pomiędzy stronami dot. Artykułu, a także każda ze stron uznaje, że nie istnieją żadne inne twierdzenia, intencje, obiecanki lub umowy zawarte jedną ze stron, za wyjątkiem gwarancji i ustaleń, które są ustalone w niniejszej Umowie.
Autor(rzy):_________ Rektor: Nadija Skotna, Drohobycki Państwowy
Uniwersytet Pedagogiczny imienia Iwana Franki
Podpis:___________ Podpis:______________________
Data:_____________ Data:________________________
