Артінсталяції як мистецький код Революції Гідності: від стихійних об’єктів до культурної пам’яті

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32461/2226-3209.4.2025.351858

Ключові слова:

артінсталяція, Революція Гідності, стихійне мистецтво, мистецький код, культурна пам’ять.

Анотація

Метою дослідження є визначення ролі артінсталяцій як складової візуального коду протестної культури, їхня семіотична інтерпретація та аналіз впливу на формування колективної пам’яті про Революцію Гідності. Методологічну основу дослідження становить комплекс міждисциплінарних підходів, що поєднує методи культурології, мистецтвознавства, соціології та семіотики, що дозволяє всебічно проаналізувати феномен артінсталяцій Революції Гідності як складової візуальної культури протесту. Поєднання цих методів забезпечує комплексне вивчення феномену артінсталяцій Революції Гідності як важливого елемента візуальної культури протесту та складової сучасного культурного ландшафту України. Наукова новизна дослідження полягає в комплексному осмисленні артінсталяцій Революції Гідності як цілісного мистецького коду протесту, що вперше розглянуто не лише як сукупність окремих візуальних об’єктів, а і як системний феномен, який формував символічний простір Майдану та вплинув на подальші культурні трансформації в Україні. Висновки. Артінсталяції Революції Гідності постають як унікальний феномен сучасної української культури, у межах якого мистецтво, протест і громадянська самоорганізація утворили єдиний символічний простір. Вони виконували естетичні, комунікативні, мобілізаційні та меморіальні функції, перетворюючи Майдан на відкритий простір співтворчості та формування смислів. Аналіз показав, що ці об’єкти стали важливими носіями емоційної та історичної пам’яті, а їхня подальша музеєфікація та документування сприяють збереженню цінностей і досвіду Революції Гідності. Отже, артінсталяції Майдану можна розглядати як потужний мистецький код протесту та значущу складову формування сучасного культурного ландшафту й колективної пам’яті українського суспільства.

Посилання

Basenko, I. (n.d.). Five art symbols of the Revolution of Dignity that are no longer there. Retrieved from: https://vlasno.info/spetsproekti/2/art/item/992-p-iat-art-symvoliv-revoliutsii-hidnosti-iakykh-bilshe-nemaie#google_vignette [in Ukrainian].

The exhibition at the Mystetsky Arsenal tells about revolutions in the language of installation, painting and multimedia. (2018). National Memorial Complex of Heroes of the Heavenly Hundred Museum of the Revolution of Dignity. Retrieved from: https://lnk.ua/aVp96PgND [in Ukrainian].

Humeniuk, T. (2023). Culture of memory: the phenomenon of the Revolution of Dignity in modern scientific reflection. Ukrainian Information Space, 1, 41-54. Retrieved from: http://nbuv.gov.ua/UJRN/ukrinfsp_2023_1_5 [in Ukrainian].

Kendus, O. (2022). Euromaidan – Revolution of Dignity against the background of the cultural and artistic space of Ukrainian society. Scientific and theoretical almanac Grani, 25(6), 35 44. DOI: https://doi.org/10.15421/172267 [in Ukrainian].

Concept of the National Memorial Complex of the Heroes of the Heavenly Hundred – Museum of the Revolution of Dignity (2017). Retrieved from: https://maidanmuseum.org/sites/default/files/imce/conception_memorial_museum_final_dlya_saytu.pdf [in Ukrainian].

Kurdyna, Yu.M. (2019). The Art of the Maidan as a Source of Filling the Museum of the Revolution of Dignity. Historical and Cultural Studies, 6, 1, 55 60. Retrieved from: https://shron1.chtyvo.org.ua/Kurdyna_Yuliia/Mystetstvo_Maidanu_iak_dzherelo_napovnennia_Muzeiu_Revoliutsii_Hidnosti.pdf? [in Ukrainian].

Mosin, O. (2025). Concepts of Maidan and the Revolution of Dignity in foreign publications. Acta de Historia & Politica: Saeculum XXI, 09, 38 46. DOI: https://doi.org/10.26693/ahpsxxi2025.09.038 [in Ukrainian].

Musienko, N. (2015). The Art of the Maidan. R.K. Master-Print. Retrieved from: https://mari.kyiv.ua/sites/default/files/inline-images/pdfs/Moussienko_MAIDAN_ART.pdf [in Ukrainian].

National Museum of the Revolution of Dignity. (2023). The Maidan Museum presented the project Territory of Dignity in Augmented Reality: Museification of Maidan Monuments. Retrieved from: https://www.maidanmuseum.org/en/node/2639 [in Ukrainian].

Programme of the scientific forum ‘Revolution of Dignity: on the path to history’ National Memorial Complex of Heroes of the Heavenly Hundred – Museum of the Revolution of Dignity. (November 17–18, 2022). Retrieved from: https://lnk.ua/x4LXY5q4n [in Ukrainian].

Stadnyk, V. (2019). A new sculpture dedicated to the Revolution of Dignity was installed on Shevchenko Boulevard. Village. Retrieved from: https://www.village.com.ua/village/culture/culture-news/290675-na-bulvari-shevchenka-vstanovili-novu-skulpturu-vona-simvolizue-protistoyannya-ta-svobodu [in Ukrainian].

Ukrainian Institute of National Remembrance (2018). Maidan from the First Person. Art on the Barricades. UINP. Retrieved from: https://old.uinp.gov.ua/ebook/maidan-vid-pershoi-osobi-mistetstvo-na-barikadakh [in Ukrainian].

Wilson Center (2014). Art in the Revolution of Consciousness. Wilson Center. Retrieved from: https://www.wilsoncenter.org/article/art-the-revolution-consciousness [in English].

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-02-13

Номер

Розділ

Образотворче мистецтво, декоративне мистецтво, реставрація